E-ticaret Hukuku

Gündüz & Yücel Avukatlık Ortaklığı olarak E-ticaret Hukuku alanında müvekkillerimize geniş kapsamlı ve uzman hukuki hizmetler sunuyoruz. Deneyimli avukat kadromuz, çeşitli hukuki alanlarda uzmanlaşmış olup, her türlü hukuki ihtiyacınızı karşılamak için sizlere hizmet veriyoruz.

E-ticaret Hukuku Nedir?

Teknolojinin gelişmesi ile insan hayatında yaşanan yeniliklerden biri de elektronik ticaret olmuştur. Evrensel olarak kabul gören bir e-ticaret tanımı yapılmamış olsa da e-ticaretin elektronik araçlar kullanarak telekomünikasyon ağları üzerinden ticari işlemler yapmayı içerdiği açıkça anlaşılmaktadır. Bu, dolaylı e-ticareti (maddi malların elektronik olarak sipariş edilmesini) ve doğrudan e-ticareti (maddi olmayan malların internet üzerinden teslimini) kapsamaktadır. Avrupa Birliği tarafından elektronik ticaretin tanımı “mal ve hizmetlerin internet üzerinden satılması” şeklinde belirtilmiştir. OECD ise e-ticareti “internet üzerinden yapılan ticari işlemler” şeklinde açıklamıştır. Ülkemizde e-ticaret, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda “fiziki olarak karşı karşıya gelmeksizin, elektronik ortamda gerçekleştirilen çevrimiçi iktisadi ve ticari her türlü faaliyet” olarak tanımlanmaktadır. [1]

E-Ticaret Hukuku, elektronik ortamda gerçekleştirilen, “e-ticaret” olarak tanımladığımız çeşitli işlemlerin kanuna dayalı usul ve esaslarının düzenlendiği bir bütündür. Bununla birlikte; yapılan online ticaretin güvenli bir ortamda yapılmasını sağlayacak kanuni düzenlemeleri, tüketici haklarının güvence altına alınmasını ve işlenen verilerin gizliliğinin KVKK kapsamında korunmasını sağlamaktadır.

E-Ticaret Hukukunun multidisipliner bir zeminde oluştuğunu söylemek mümkündür. Geleneksel hukuk kuralları ile e-ticaret hukukunun düzenlenmesi oldukça zordur. Çünkü e-ticarette taraflar birbirini tanımayabilir, karşı karşıya (yüz yüze) gelmeyebilir veya teknolojik araçlar kullanarak yüz yüze görüşseler bile bu görüşme ve anlaşmalar güvenli bir ortamda kayıt altına alınamayabilir. Sözleşme metninin içeriğinin taraflarca bilindiğini ve değiştirilmezliğini garanti edecek herkesçe kabul gören bir otoritenin varlığı, bu sebeplerle gerekli görülmektedir. Bununla birlikte, sözleşme altına taraflarca atılacak dijital imzanın güvenli ve imza sahibince inkarı mümkün olmayan bir yapıya sahip olması gerekmektedir. [2] Sıralanan bu sebeplerin varlığı, e-ticaret hukukunun pek çok hukuk dalı ile bağlantılı olarak oluşmasını ve hem kamu hem de özel hukuk kuralları ile karma bir yapıya sahip olmasını kaçınılmaz bir hale getirmiştir. Fikri Mülkiyet Hukuku, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve veri güvenliğine ilişkin düzenlemeler, Rekabet Hukuku, Tüketici Hukuku, genel itibariyle sözleşmesel ilişkilerden doğan hak ve yükümlülükler çerçevesinde Ticaret Hukuku ve bunlar gibi daha birçok başlık bu disiplinler arasında sayılabilir.

E-ticaret Yasası Nedir? Neleri Kapsar?

E-ticaret mevzuatı, 8 Mart 1995 tarihli “Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun” ile başlayıp 15 Şubat 2019 tarihinde yürürlüğe giren “Elektronik Ticarette Hizmet Sağlayıcı ve Aracı Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile devam eden kanun, düzenleme, tebliğ ve yönetmelikleri içermektedir. Yaklaşık 15 yıl içinde e-ticaretle ilgili 22 farklı kanun, düzenleme, tebliğ ve yönetmelik yürürlüğe girmiştir.

E-ticaret mevzuatı, e-ticaretle ilgili yürürlükte olan yasa, yönetmelikleri bütününü ifade eder. Bu yasa ve yönetmelikler, ülke genelinde veya sınır ötesi e-ticaret için devletin uyguladığı esas ve usulleri içerir. [3] 

E-ticaret mevzuatının kapsamı şöyledir; 

  • Elektronik ticaret
  • Tüketicinin korunması
  • Kişisel veriler
  • Lojistik
  • Vergi
  • Finansal işlemler
  • İnternet
  • Gümrük işlemleri

Ülkemizin e-ticaret hukuku alanında attığı somut adımlardan bir diğeri ise 6563 Sayılı E-Ticaret Kanunu’dur. 23 Ekim 2014 tarihinde kabul edilen ve 5 Kasım 2014 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak 1 Ocak 2015 tarihinde yürürlüğe giren Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, e-ticarete ilişkin hükümlerin doğrudan yer aldığı ilk yasal düzenlemedir. ETDHK m. 1’de açıklandığı gibi, bu kanunun amacı elektronik ticarete ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir. ETDHK, ticari iletişimi, hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcıların sorumluluklarını, elektronik iletişim araçlarıyla yapılan sözleşmeler ile elektronik ticarete ilişkin bilgi verme yükümlülüklerini ve uygulanacak yaptırımları kapsamaktadır.

E-ticaret Hukuku

E-ticaret Hukuku Hakkında Bilinmesi Gerekenler

6563 sayılı ETDHK, elektronik ticaretin bazı unsurlarını tanımlamaktadır. Bu unsurlar arasından tarafları ilgilendiren en önemlileri; hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcılar olmaktadır. 6563 sayılı ETDHK m. 2 ‘de hizmet sağlayıcıyı “elektronik ticaret faaliyetinde bulunan gerçek ya da tüzel kişileri” aracı hizmet sağlayıcıyı ise “başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek ve tüzel kişileri” şeklinde tanımlamıştır. 

Aynı zamanda, 29 Aralık 2022’de Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik yayımlanmış olup bu Yönetmelik’te; elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların yükümlülükleri, elektronik ticarette haksız ticari uygulamaları, hukuka aykırı içeriği, aracılık sözleşmesi, elektronik ticaret lisansını ve elektronik ticaretle ilgili diğer hususlar düzenlenmiştir. Bununla birlikte Yönetmelik, elektronik ticaret hizmet sağlayıcı (ETHS) ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı (ETAHS) kavramlarını m.4 kapsamında açıklamıştır.

6563 sayılı ETDHK Kapsamında Hizmet Sağlayıcının Yükümlülükleri 

  • Bilgi verme yükümlülüğü
  • Siparişe ilişkin yükümlülükler
  • Ticari elektronik iletilere ilişkin yükümlülükler
  • Kişisel verilerin korunması yükümlülüğü

6563 sayılı ETDHK Kapsamında Aracı Hizmet Sağlayıcının Yükümlülükleri 

  • Ticari ileti göndermeden önce izin alma yükümlülüğü 
  • Kişisel verilerin korunması yükümlülüğü 

E-Ticaret Kanunu Kapsamındaki Yükümlülüklere Uyulmaması Halinde Cezalar

6563 sayılı ETDHK m. 12’de bu kanun kapsamında getirilen yükümlülüklere uyulmaması halinde idari para cezası kesileceği ifade edilmiştir.

Hizmet sağlayıcılar ya da aracı hizmet sağlayıcılara,

  • ETDHK m. 3’teki bilgi verme, m. 4’teki siparişle ilgili yükümlülüklere aykırı davranılması halinde bin TL’den beş bin TL’ye kadar,
  • ETDHK m. 4/1-b, m. 4/2, m. 5/1-a veya m. 7/2, m. 7/3’teki bilgi verme ve onay alma yükümlülüklerine aykırı davranılması halinde bin TL’den on bin TL’ye kadar,
  • ETDHK m. 5/1-b, m. 8/2 ve m. 8/32’teki ticari iletinin reddine uyma yükümlülüğüne aykırı davranılması halinde iki bin TL’den on beş bin TL’ye kadar,
  • Bakanlığın denetim yetkisi kapsamında ilgili kurum ve kuruluşlar ile kamu kurum ve kuruluşları ile meslek odaları bakımından, ETDHK m. 11/2’deki bilgi ve evrak paylaşımı yükümlülüğüne aykırı davranılması halinde iki bin TL’den beş bin TL’ye kadar ve ETDHK m. 11/3’teki bilgi verme yükümlülüğüne aykırı davranılması halinde beş bin TL’den yirmi bin TL’ye kadar idari para cezası kesileceği ifade edilmiştir.

E-ticarette Kişisel Verilerin Korunması Kanunu

6563 sayılı ETDHK’dan sonra yürürlüğe girmiş olan 24.03.2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ile kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülükleri ile uyulması gereken usul ve esaslar düzenlenmiştir. KVKK’da kişisel verilerin işlenmesi sırasında veri sorumlularının uyması gereken ilkeler ortaya konulmaktadır.

ETDHK m. 10’daki hükme göre hizmet sağlayıcı, bu kanun çerçevesinde yapmış olduğu işlemler nedeniyle elde ettiği kişisel verilerin saklanmasından ve güvenliğinden sorumludur. Kişisel verileri ilgili kişinin onayı olmaksızın üçüncü kişilere iletemez ve başka amaçlarla kullanamaz. KVVK, 6563 sayılı Kanun’un 10. maddesinden daha geniş bir sorumluluk alanı ortaya koymaktadır. KVKK çerçevesinde e-ticaret şirketlerinin kişisel verilerin işlenmesi, silinmesi, yok edilmesi, anonim hale getirilmesi ve aktarılması açısından belli yükümlülükleri bulunmaktadır.

KVKK’ya göre veri sorumlusu “kişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulmasından ve yönetilmesinden sorumlu olan gerçek veya tüzel kişi” olarak ifade edilmektedir. Bu hükmün ışığında; elektronik ticareti gerçekleştiren hizmet sağlayıcı, KVKK kapsamında veri sorumlusu olmaktadır. Veri sorumlusu e-ticaret şirketi, e-ticaret sitesi aracılığıyla kullanıcılara ait kişisel verileri elde etmekte, kaydetmekte, depolamakta, muhafaza etmekte, değiştirebilmekte veya aktarabilmektedir. KVKK, işlenen ve aktarılan bu kişisel verilerin gizliliğini korumakla ve hukuka aykırı kullanılmasını önlemekle görevlidir. 

E-ticaret Hukuku

E-ticaret şirketlerinin KVKK kapsamında belirlenen yükümlülükleri aşağıdaki gibi sıralanabilir;

  • Veri Güvenliğine İlişkin Yükümlülükler
  • Aydınlatma Yükümlülüğü
  • Açık Rıza Alma Yükümlülüğü
  • Gizlilik ve Çerez Politikası Yükümlülükleri
  • Veri Sorumluları Siciline Kaydolma Yükümlülüğü

E-ticarette Fikri Mülkiyet Hukuku

Kişinin kendi yaratıcılığını ortaya çıkardığı eserin üzerinde bulunan maddi ve manevi hakların tamamına fikri mülkiyet denmektedir. Fikri Mülkiyet Hukuku bu bağlamda özel ticari oluşumların ifşa edilmesine ve bu sebepten doğan haksız rekabete karşı korumada görevli bir hukuktur. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu eser sahipleri ve eserle ilişiği bulunan kişilerin haklarını, hakların kullanım koşullarını ve koruma yöntemlerini belirleyen bir kanundur. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) eser kavramını “sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulleri” olarak tanımlamıştır. E-ticaret sisteminde fikri mülkiyet ve eser kavramı ile çokça karşılaşılmakta olup bunların ihlali durumunda izlenecek yollar ve yasal düzenlemeler Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik’te yer almaktadır.

E-ticarette Mesafeli Satış Sözleşmesi ve Ön Bilgilendirme Formu

1) Mesafeli Satış Sözleşmesi

Mesafeli sözleşme, tüketici ile satıcı veya sağlayıcı arasında uzaktan iletişim araçlarının kullanılmasıyla kurulan sözleşmeyi ifade etmektedir. (4) Mesafeli satış sözleşmesi, TKHK (Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun) kapsamında düzenlenmiştir. “Mesafeli sözleşme, satıcı veya sağlayıcı ile tüketicinin eş zamanlı fiziksel varlığı olmaksızın, mal veya hizmetlerin uzaktan pazarlanmasına yönelik olarak oluşturulmuş bir sistem çerçevesinde, taraflar arasında sözleşmenin kurulduğu ana kadar ve kurulduğu an da dâhil olmak üzere uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle kurulan sözleşmelerdir.” 

Mesafeli Satış Sözleşmesinde Bulunması Gereken Hususlar

  • Sözleşmenin ve satışın konusu
  • Ödeme ve teslimat bilgileri
  • Sözleşmenin hükümlerini doğurduğu tarih
  • Tarafların ifa süreleri
  • Mücbir nedenler varsa nasıl sonuçlar doğacağı
  • Satıcının hak ve yükümlülükleri
  • Tüketicinin hak ve yükümlülükleri
  • Sipariş ve ödeme prosedürüne ilişkin bilgiler
  • İade ve cayma hakkının kullanılması
  • Garanti kapsamına ilişkin bilgiler
  • Gizlilik hükümleri
  • Uyuşmazlık çıkması durumunda hangi mahkemelerin yetkili olacağı

2) Ön Bilgilendirme Formu

Elektronik ticaret çoğu zaman mesafeli sözleşmeler aracılığı ile yapılmaktadır. Sözleşmeyi yapacak tüketici, bu işlemden önce ön bilgilendirme formu ile karşılaşmaktadır. Ön bilgilendirme formu, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’nde düzenlenmiştir. Elektronik ticaret sitelerinde ürünlerin seçilip ödeme aşamasına gelindiğinden ödemenin yapılmasından önce ön bilgilendirme formunun tüketiciye sunulması gereklidir.

Ön Bilgilendirme Formunda Bulunması Gereken Hususlar

  • Sözleşme konusu olan mal veya hizmetin temel özellikleri
  • Satıcı veya sağlayıcı tarafın adı veya unvanı ve eğer varsa MERSİS numarası
  • Satıcı veya sağlayıcının açık adresi, telefon numarası ve bunlara benzer iletişim bilgileri (bu bilgiler tüketicinin satıcı veya sağlayıcıya kolaylıkla ulaşabilmesini sağlayacak nitelikte olmalıdır)
  • Eğer varsa satıcı veya sağlayıcı adına veya bunların hesabına hareket eden kişilerin kimliği veya adres bilgileri
  • Tüketicinin şikayetlerini işletebilmesi için satıcı veya sağlayıcının farklı yukarıda belirttiklerimizden başka iletişim adresi varsa bu bilgiler
  • Sözleşme konusu mal veya hizmetin tüm vergiler dahil olacak şekilde toplam fiyatı
  • Eğer mal veya hizmetin niteliği gereği fiyatı önceden net olarak belirlenemiyorsa bunların hesaplanma usulü
  • Eğer varsa nakliye, teslim ve buna benzer ek masraflar ile bunların önceden hesaplanma imkanı olmadığı durumlarda ek masrafların ödenebileceğine ilişkin bilgi
  • Eğer sözleşme kurulduğu sırada uzaktan iletişim aracının kullanım bedeli olağan ücret tarifesi üzerinden hesaplanmıyorsa, tüketicilere yükletilen ek maliyet bilgisi
  • Ödeme, ürünün teslimi ve borcun ifasına ilişkin bilgiler var eğer varsa bunlara ilişkin taahhütler
  • Satıcı ve sağlayıcının her türlü şikayete ilişkin çözüm yöntemleri
  • Cayma hakkının olduğu durumlarda bu hakkın kullanımına ilişkin şartlar, süreler, prosedür ve iade işleminde kullanılacak taşıyıcı bilgileri
  • Tüketicinin cayma hakkını kullanmak istediği durumlarda cayma bildirimini göndereceği açık adres, faks numarası yahut e-posta bilgileri
  • Cayma hakkının istisnaları söz konusu ise tüketicinin bu ürün için cayma hakkını kullanamayacağı bilgisi
  • Tüketicinin hangi durumlarda cayma hakkını kaybedeceği bilgisi
  • Satıcı ve sağlayıcı depozito veya diğer mali teminatlar talep etmişse bunlara ilişkin bilgiler
  • Eğer dijital içerik söz konusu ise bunların işlevselliğine etki edecek teknik koruma önlemleri
  • Dijital içeriği hangi donanım ya da hangi yazılımla birlikte çalışabileceğine ilişkin satıcının veya sağlayıcının bilmesi gereken bilgiler
  • Tüketicinin, herhangi bir uyuşmazlık için Tüketici Hakem Heyetine veya Tüketici Mahkemesine başvurabileceğine ilişkin genel bilgiler

E-ticaret Hukuku Maddeleri

Ticari Elektronik İleti Onayı

Ticari elektronik ileti, Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik’te “telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta, kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalar kullanılarak elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaçlarla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletiler” şeklinde açıklanmıştır. Bu Yönetmelik’te hayata geçirilen İYS (Ticari Elektronik İleti Yönetim Sistemi) ise “ticari elektronik ileti onayı alınmasına, reddetme hakkının kullanılmasına ve şikâyet süreçlerinin yönetilmesine imkân tanıyan sistem” tanımlanmıştır. Bu sistem ticari ileti onayı bakımından önem arz etmektedir. Hizmet sağlayıcının, mal ve hizmetlerini tanıtmak, pazarlamak, işletmesini tanıtmak ya da kutlama ve temenni gibi içeriklerle tanınırlığını artırmak amacıyla alıcıların elektronik iletişim adreslerine gönderdiği ticari elektronik iletiler için kendisi tarafından İYS üzerinden önceden onay alınmaktadır. Onay, reddetme hakkı kullanılıncaya kadar geçerlidir. Ticari elektronik ileti göndermek isteyen gerçek ve tüzel kişiler İYS’ye kaydolmaktadır ve İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ticari elektronik ileti gönderilememektedir.

Ticari Elektronik İletilerin İçeriğinde Bulunması Gereken Unsurlar

  • Ticari Elektronik İletilerin içeriğinin, alıcıdan alınan onaya uygun olması gerekir.
  • Ticari Elektronik İletilerde, gerçek ya da tüzel kişinin açıkça belirlenebilir olmasını sağlayan bilgilere yer verilmelidir.
  • İndirim ve hediye gibi promosyonlar ile promosyon amaçlı yarışma veya oyunların bu niteliği açıkça belirtilmelidir.
  • Katılımın ve bunlardan faydalanmanın şartlarına kolayca ulaşılabilmeli ve bu şartlar açık ve şüpheye yer bırakmayacak şekilde anlaşılır olmalıdır.

Üyelik Sözleşmesi

Üyelik diğer adıyla abonelik sözleşmesi “tüketicinin belirli bir mal veya hizmeti sürekli veya düzenli aralıklarla edinmesini sağlayan sözleşme” şeklinde tanımlanmıştır. Satıcı veya sağlayıcı, sunulan mal veya hizmete ilişkin olarak tüketici ile bir abonelik sözleşmesi kurmak zorundadır. Yazılı veya mesafeli olarak kurulan abonelik sözleşmelerinin bir örneğinin kâğıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile tüketiciye verilmesi zorunludur.

Abonelik sözleşmelerinin; en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir bir şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.

Üyelik Sözleşmesinde Bulunması Gereken Hususlar

  • Tüketici ile satıcı veya sağlayıcının isim, unvan, açık adres, telefon ve varsa MERSİS numarası ile diğer iletişim bilgileri,
  • Sözleşmenin konusu ve varsa süresi,
  • Sözleşmenin düzenlendiği tarih,
  • Malın ilk teslim tarihi veya hizmetin ifasına başlama tarihi,
  • Mal veya hizmetin tüm vergiler dahil toplam fiyatı,
  • Sözleşme konusu mal veya hizmet bedelinin bir tarife üzerinden hesaplanması durumunda; tüketici tarafından seçilen tarifenin adı, içeriği ve sözleşmenin düzenlendiği tarihteki birim tüketim bedeli ile tüketim dönemi,
  • Fatura bedelinin süresi içerisinde ödenmemesi durumunda, hizmet sunumunun ne şekilde ve ne kadar süre içerisinde durdurulabileceğine; fatura bedelinin sonradan ödenmesi durumunda ise hizmet sunumunun ne şekilde ve ne kadar süre içerisinde başlatılacağına ilişkin bilgi,
  • Mal veya hizmetin temini için abonenin kullanımına sunulan sayaç, modem ve benzeri cihazların değişiminin yasal yükümlülüklere uygun olarak yapılabileceğine ilişkin bilgi,
  • Sözleşme konusu mal veya hizmet sunumunun mücbir sebeplerle kesintiye uğrayabileceği belirtilmişse bu sebeplerin neler olduğuna ilişkin bilgi, h) Satıcı veya sağlayıcının kusurundan kaynaklanan nedenlerle sözleşmede belirtilen nitelikte mal veya hizmet sunulamaması halinde tüketicinin, Kanunun 11 inci veya 15 inci maddelerinde yer alan haklarına ilişkin bilgi,
  • Sayaç ve benzeri ölçüm cihazlarının kullanıldığı durumlarda, bu cihazlarda meydana gelen arızalar nedeniyle belli bir süreyle tüketim miktarının hiç veya doğru şekilde tespit edilememesi halinde, söz konusu süre için tüketim miktarının ne şekilde tespit edileceğine ilişkin bilgi,
  • Tüketiciye sunulan mal veya hizmetin bedeli dışında tüketiciden ilgili mevzuat gereği tahsil edilmesi zorunlu bedeller söz konusu ise, bu bedellerin neler olduğu ile bunların sözleşmenin düzenlendiği tarihteki tutarı ve değişmesi durumunda yeni tutarların tüketiciye ne şekilde bildirileceğine ilişkin bilgi,
  • Tüketicinin temerrüde düşmesinin hukuki sonuçlarına ilişkin bilgi,
  • Tüketiciden güvence, depozito veya teminat adı altında bir ücret alınması söz konusu ise bu ücretin tutarı ve aboneliğin sona ermesi durumunda tüketiciye ne kadar süre içerisinde ve ne şekilde iade edileceğine ilişkin bilgi,
  • Sözleşmenin feshi ve sonuçlarına ilişkin bilgi,
  • Sözleşmenin feshedilmesi halinde, modem, telefon, uydu alıcısı ve benzeri cihazların iadesi öngörülüyorsa nasıl iade edileceğine veya geri alınacağına ilişkin bilgi,
  • Tüketicilerin uyuşmazlık konusundaki başvurularını tüketici mahkemesine veya tüketici hakem heyetine yapabileceklerine ilişkin bilgi.
  • Elektrik, su, doğal gaz ve elektronik haberleşme sektörü dışındaki abonelik sözleşmelerinde birinci fıkranın (e), (f), (g), (ı), (k) ve (m) bentlerinde belirtilen bilgilere yer verilmeyebilir.
  • Elektrik, su ve doğal gaz sektörüne ilişkin abonelik sözleşmelerinde birinci fıkranın (d) bendinde yer alan bilgi aranmaz.

E-fatura Nedir?

Gönderim yöntemleri bakımından faturalar dijital ve basılı olarak ikiye ayrılmaktadır. Dijital fatura, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın belirlediği standartlarda, bir faturada yer alması gereken bilgilerin yer aldığı, alıcı ve satıcı arasındaki iletiminin Gelir İdaresi Başkanlığı üzerinden gerçekleştirildiği elektronik faturalardır. Dijital faturalar, kâğıt faturalarla aynı hukuki özelliklere sahiptir. E-Fatura ve E-Arşiv Fatura olmak üzere iki çeşit dijital fatura mevcuttur.

  • E-Fatura

Elektronik fatura mükelleflerine düzenlenen dijital faturadır. Faturanın elektronik ortamda oluşturularak alıcıya elektronik ortamda gönderilmesi ve muhafaza edilmesidir.

  • E-Arşiv Fatura

E-Fatura mükellefi olmayan kişi ve kuruluşlara düzenlenen dijital faturadır. E-Arşiv Fatura sisteminde, E-Fatura’dan farklı olarak, oluşturulan faturalar, Gelir İdaresi Başkanlığı üzerinden alıcısına ulaştırılmaz.

397 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde de belirtildiği üzere, elektronik fatura kâğıt faturadan farklı bir belge türü olmayıp, kâğıt fatura ile aynı hukuki niteliklere sahiptir. Bu kapsamda elektronik ortamda düzenlenen faturaların da malın teslimi ve/veya hizmetin ifasından itibaren yedi gün içerisinde düzenlenmesi gereklidir.

İnternetten Alışverişte Cayma Hakkı Nedir?

İnternet ortamından alışveriş yapan tüketici, tüketici mesafeli sözleşme ile satın aldığı ürünü hiçbir gerekçe göstermeksizin teslimden itibaren 14 gün içinde iade edebilmekte olup sahip olduğu bu hakka da “cayma hakkı” denilmektedir. 

Bahsedilen bu on dört günlük süre eğer “mal” satın alınacak ise malın tesliminden itibaren; “hizmet” satın alınacak ise hizmet sözleşmesinin kurulduğu andan itibaren başlamaktadır. Bunun yanı sıra sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar olan süre içinde de tüketici her zaman cayma hakkını kullanabilir. Cayma hakkı yazılı olarak veya kısa mesaj, e-posta, internet, CD, DVD, hafıza kartı gibi araç veya ortamları ifade eden kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla kullanılabilir. İspat açısından sıkıntı yaratabileceğinden ve mevzuatta da yer almadığından mesafeli sözleşmelerde telefon ile cayma hakkı kullanılamamaktadır. 

E-ticaret ve İnternetten Alışverişte İade Koşulları

Elektronik ticaret ortamından satın alınmış bir ürünün; hasarlı gelmesi, ürünün fotoğraflar ve açıklamalarda belirtilen hususlarla uyuşmaması, tüketicinin ürünü beğenmemesi gibi durumlarda izlenecek yollardan biri de ürün iadesidir. Tüketicinin cayma hakkını kullanması ile iade süreci de başlamış olmaktadır. Satıcı veya sağlayıcı malı kendisinin geri alacağına dair bir teklifte bulunmadıkça, tüketici cayma hakkını kullandığına ilişkin bildirimi yönelttiği tarihten itibaren on dört gün içinde malı satıcı veya sağlayıcıya ya da yetkilendirmiş olduğu kişiye geri göndermek zorundadır. Tüketici, cayma süresi içinde malı, işleyişine, teknik özelliklerine ve kullanım talimatlarına uygun bir şekilde kullandığı takdirde meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir. Tüketici, ön bilgilendirmede kararlaştırılması ve satıcının öngördüğü taşıyıcı ile iadesinde tutarına yer verilmesi halinde teslim masraflarını geçmemek üzere iade masrafını karşılamakla yükümlüdür. Ancak, tüketiciye teslim edilen malın Kanunun 8. maddesi kapsamında ayıplı olması durumunda tüketici iadeye ilişkin masraflardan sorumlu tutulamaz. Tüketicinin talep etmesi halinde iade masrafı, kendisine iade edilecek mal veya hizmet bedeli ile teslimat masraflarından mahsup edilebilir.

Kaynakça

[1] Gürpınar, B. (2007). Elektronik Ticaretin Hukuksal Boyutu Üzerine. Akademik Bilişim, Kütahya, Turkiye.

[2] Gürpınar, B. (2007). Elektronik Ticaretin Hukuksal Boyutu Üzerine. Akademik Bilişim, Kütahya, Turkiye.

[3] Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı Resmi Sitesi (https://ticaret.gov.tr).

[4] YILMAZ, D. G. B. (2020). MESAFELİ SÖZLEŞMELERİN KAPSAMI. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 69(2), 325-368.