Gündüz & Yücel Avukatlık Ortaklığı olarak Fikri Mülkiyet Hukuku alanında müvekkillerimize geniş kapsamlı ve uzman hukuki hizmetler sunuyoruz. Deneyimli avukat kadromuz, çeşitli hukuki alanlarda uzmanlaşmış olup, her türlü hukuki ihtiyacınızı karşılamak için sizlere hizmet veriyoruz.

Bankacılık ve Finans Hukuku Nedir?

Bankacılık hukuku geniş anlamda banka işletmesinin kurumsal yapısını, iç denetim sistemlerini, bağımsız dış denetimini ve bankanın gerçek ve tüzel kişilerle arasında olan hukuki ilişkileri düzenlemektedir. Dar anlamda bakıldığında ise banka sözleşmelerinin hukuki niteliği ve ilişkileri ile ilgilenmektedir. Öte yandan finans hukuku para, kredi, tahvil, factoring gibi işlemleri konu almaktadır. Bankacılık ve finans hukukuna birlikte ele alındığında, fonksiyonel olarak ulusal ve uluslararası finansal paketlerin dokümantasyonunu, yeniden yapılanmasını ve araçlarını ifade etmektedir. Bankacılık hukuku ve finans hukuku birbirini tamamlayan hukuk dallarıdır.

Bankacılık ve Finans Hukuku Hakkında Dikkat Edilmesi Gerekenler

“Bankacılık ve finans hukukuyla ilgilenen kişi ve kurumların dikkat etmesi gereken konular aşağıda sıralanmıştır:

Yasal Uyum: Bankalar ve finansal kurumlar, ilgili mevzuatı takip etmeli ve yasal düzenlemelere uyum sağlamalıdır. Bu, faaliyetlerin yasal çerçevede yürütülmesini ve hukuka uygunluk ilkesine riayet edilmesini gerektirir.
Müşteri Hakları: Bankalar ve finansal kurumlar, müşterilerin haklarını korumakla yükümlüdür. Müşteri bilgilerinin gizliliği, dürüst bilgilendirme, haksız sözleşme koşulları gibi konular müşteri haklarına ilişkin önemli unsurlardır.
Denetim ve Düzenleme: Bankacılık ve finans sektörü, sıkı denetim ve düzenlemelere tabidir. Kurumlar, ilgili denetim mekanizmaları tarafından düzenli olarak denetlenir ve finansal istikrarın sağlanması için gerekli önlemleri almalıdır.
Finansal Suçlar: Bankacılık ve finans sektörü, finansal suçlarla mücadelede önemli bir rol oynar. Dolandırıcılık, kara para aklama, terör finansmanı gibi suçlarla mücadele etmek ve uygun önlemleri almak önemlidir.” (Gündüz&Yücel)

Bankacılık ve Finans Hukuku Tarihi

Türk bankacılık sisteminin gelişimini Osmanlı İmparatorluğu döneminden itibaren ele alacak olursak, bu dönemde bankacılık hukuku açısından ilk önemli hukuki metin 1852 yılında çıkarılan Murabaha Nizamnamesi’dir. Bununla faiz sınırlarının belirlenmesi ve tefeciliğin önlenmesi amaçlanmıştır. Faizi konu almasına rağmen bankacılık hukuku tarafına ilişkin kayda değer bir katkısı olmamıştır. Esasında, Osmanlı İmparatorluğu döneminde banka hukukundan bahsetmeye imkan yoktur. Çünkü, bu dönemde yabancı bankalar herhangi bir kanuni düzenleme ve hukuki yaptırımla karşılaşmaksızın keyfi bir özgürlük içerisinde etkinlik göstermektedirler.

Cumhuriyet tarihinin bankacılık alanındaki en önemli kanunu 30 Haziran 1930 tarihli ve 1715 sayılı T.C. Merkez Bankası Kanunu’dur. Cumhuriyetin kuruluşu ile ekonomik olarak dışa bağımlı olmayan bir yapı ve merkez bankasının ulusallığı yaklaşımı benimsenmiştir. Bu bakımdan para ve kredi piyasası yerli ilkelere uygun şekilde düzenlenmek istenmiştir. 1715 sayılı kanun 1970 yılında yerini yetki, görev ve işleve ilişkin konularda daha gelişmiş bir kanun olan 1211 sayılı kanuna bırakacaktır. Bankacılık hukukunda Cumhuriyet döneminin bir diğer kanunlaştırma hareketi 30 Mayıs 1933 tarihinde 2243 sayılı Mevduatı Koruma Kanunu ile gerçekleşmiştir. Bu kanun bankacılık alanında cumhuriyetin ilk düzenlemesi niteliğindedir. Söz konusu düzenleme sadece mevduatı koruyucu hükümler getirmemiştir.

Buna ek olarak kredi verme sınırı, banka işletmesinin sahibinin hukuki türü ve bankaların denetlenmesi konularında da düzenlemeler içermektedir. 2999 sayılı 1 Haziran 1936 tarihli ilk Bankalar Kanunu ise 1933 tarihli Mevduat Koruma Kanunu’nu aynen alıp bankaların denetlemesinde yeminli banka denetçiliği sistemini geliştirerek literatüre katkıda bulunmuştur. Ardından sırasıyla 7129 sayılı Bankalar Kanunu ve 28 ile 70 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler, 3128 sayılı Bankalar Kanunu, 4389 sayılı Bankalar Kanunu ve son olarak halen günümüzde kullanılan 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile devam etmiştir.

Bankacılık ve Finans Hukuku Kanunları

Bankacılık ve Finans Hukuku uyuşmazlıklarında uygulanacak iki temel kanun 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve 1211 sayılı T.C. Merkez Bankası Kanunu’dur. Bunlarla birlikte kullanılan seçilmiş mevzuatlar aşağıda sıralanmıştır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu,
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu,
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu,
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu,
2004 sayılı İcra İflas Kanunu,
3167 sayılı Çekle Ödenmelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun,
3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun,
4358 sayılı Vergi Kimlik Numarası Kullanımının Yaygınlaştırılması Hakkında Kanun,
4208 sayılı Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanun ve Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun,
6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu,
90 sayılı Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun.

Bunlarla birlikte konusuna göre aşağıdaki iç kaynakların;

Serbest bölgelere,
Karapara aklanmasına,
Ödünç para verme işlemlerine,
Finansal kiralamaya (Leasing),
Finansman şirketlerine,
Genel finans şirketlerine,
Factoring şirketlerine,
Teşviklere,
Kaynak Kullanımı Destekleme Fonuna,
Çeke, bankalararası takas odalarına,
Bağımsız denetime ilişkin yönetmeliklerin, tebliğlerin ve diğer düzenlemelerin incelenmesi gerekmektedir.

Bankacılık ve Finans Hukukundaki Uyuşmazlıklar Nelerdir?

Bankacılık ve finans hukukuna dair uyuşmazlıklar söz konusu hukuk dalının bağlı olduğu mevzuatların içeriğine aykırılık ya da banka ile üçüncü tüzel kişiler arasında, banka ile müşteriler arasında ortaya çıkabilmektedir. Tüketici şikayetleri ve finansal suçlarla ilgili davalar da bankacılık ve finans hukuku alanındaki uyuşmazlıklardandır. Sermaye Piyasası Kurulu’nun görev ve yetki alanına ilişkin işlerin yürütülmesi ile Bankalar Birliği, BDDK ve TMSF ilgili hukuki işlerin yürütülmesi sırasında ortaya çıkacak olan uyuşmazlıkların çözümü de bankacılık ve finans hukuku kapsamına değerlendirilmektedir.

Bu tür uyuşmazlıkların çözümünde genellikle hukuki süreçler, arabuluculuk veya tahkim gibi alternatif çözüm yolları kullanılır.

Uluslararası Finans Hukuku Nedir?

Finansal alanda serbestliğin artmasıyla birlikte döviz, tahvil ve hisse senedi piyasaları gelişmiştir. Çok uluslu şirketler, dünya pazarında daha fazla güç kazandıkları için uluslararası finans hukuku da önem kazanmıştır. Uluslararası finans hukuku, uluslararası ödeme prosedürleri, belgeler ve teslimatlar, dış ticaret finansmanı, devlet desteği ve dış ticaret piyasası gibi çok çeşitli konuları düzenlemektedir. Bununla birlikte, uluslararası finans hukukunun ilgili olduğu alanlar arasında; uluslararası finansal kuruluşlar, yatırım bankaları, uluslararası şirketler ve sermaye piyasalarının işleyiş ve düzeninin sağlanması da yer almaktadır.

Bankacılık ve Finans Hukuku Kapsamında Sunulan Hizmetler Nelerdir?

Bankacılık hukukunun amacı, finansal piyasalarda güven ve istikrarın sağlanmasına, kredi sisteminin etkin bir şekilde çalışmasına, tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerinin korunmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. Türkiye’de kurulu mevduat bankaları, katılım bankaları, kalkınma ve yatırım bankaları, yurt dışında kurulu bu nitelikteki kuruluşların Türkiye’deki şubeleri, finansal holding şirketleri, Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Katılım Bankaları Birliği, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ve bunların faaliyetleri bankacılık hukukunun alanına girmektedir. Özel kanunlarla kurulmuş olan bankalar hakkında da kanunlarında yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla bankacılık hukuku hükümleri uygulanır.

Bu bakımdan, bankacılık ve finans hukuku alanında özel hukuk bürolarının sunduğu hizmetler aşağıdaki şekilde sıralanmaktadır.

Varlık ve servet yönetimi ile ilgili hizmetler: Portföy yönetim şirketleri, varlık finansmanı, satın alma ve proje finansmanı, girişim sermayesi ve/veya gayrimenkul yatırım fonları, girişim sermayesi ve/veya gayrimenkul yatırım ortaklıkları, altyapı gayrimenkul yatırım ortaklıkları, menkul kıymet yatırım fonları ve emeklilik yatırım fonlarıdır.
Sermaye piyasası mevzuatı ile ilgili hizmetler: Halka açık şirketler ve borçlanma araçları ve sair işlemlerdir.
Finansal faaliyetler ya da işlemlerle ilgili hizmetler: Ödeme hizmeti, finansal kiralama, factoring, finansman ve kredi, portföy yönetimi, yatırım danışmanlığı ve finansal işlemlere aracılık, seküritazyon ve yapılandırılmış finansman, finansal yapılandırma işlemleridir.
Finansal kuruluşların kuruluş ve faaliyet izinleri ile ilgili hizmetler: Bankalar, ödeme kuruluşları, elektronik para kuruluşları, finansal kiralama şirketleri, factoring şirketleri, finansman şirketleri ve varlık yönetim şirketleridir.
Kişisel verilerin korunması mevzuatına uyum sağlanması ile ilgili hizmetler: Kişisel veri işleme envanterini çıkarmak, süreç bazlı uyum analizi yapmak ve kişisel verilerin korunması, gizlilik politikası, kişisel veri saklama ile imha politikası ile ilgili dokümanları hazırlamaktır.
Kambiyo hukuku ile ilgili hizmetler: Sermaye transferleri, sınır ötesi kredi işlemleri, ihracat ve ithalat işlemleri gibidir.
5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun mevzuatına uyum sağlanması ile ilgili hizmetler: Şüpheli işlem bildirimi, kimlik tespiti, muhafaza ve ibraz, müşteri durumunun ve işlemlerinin izlenmesidir.

Bankacılık ve Finans Hukuku Avukatı Ne İş Yapar?

Bankacılık ve finans alanında süreklilik gösteren değişim ve gelişimler sonucunda bu alanda faaliyet gösteren avukatlara olan ihtiyaç günden güne artmaktadır. Banka ve finans avukatları, hem finans kuruluşları ve bankalar adına hizmet vermekte, hem de bu kurumlar ile müşterileri arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde rol oynamaktadır. Banka ve finans avukatları aynı zamanda söz konusu uyuşmazlıklarda müşteriler adına da hizmet vermektedirler.

Banka ve finans avukatı aşağıda belirtilen faaliyetlere kabildir:

Bankaların kuruluşu, yurtiçi veya yurtdışında şube açılımı ve faaliyetlerine son verilmesi ile ilgili işlemlerde hukuki destek vermektedir.
Kamu bankaları ve özel bankalara, banka hukuku ile ilgili danışmanlık hizmeti vermektedir.
Kredi sözleşmelerinin hazırlanmasında hukuki destek vermektedir.
Teminat sözleşmelerinin düzenlenmesinde hukuki destek vermektedir.
Rehin, ipotek ve ticari işletme rehini sözleşmelerinin hazırlanmasında hukuki destek vermektedir.
Banka teminat mektuplarının hazırlanması noktasında hukuki destek vermektedir.
Kredi sözleşmesi kaynaklı davaların açılmasını ve takibinin sağlanmasını yürütmektedir.
Kredi alacaklarını tahsili bakımından hukuki destek vermektedir.
Bankaların gerçek veya tüzel kişiler ile olan uyuşmazlıkları hakkında hukuki destek vermektedir.
BDDK’ya yapılan izin başvuruları bakımından hukuki destek sağlamaktadır.
Kiralama, leasing, factoring, kredi sözleşmeleri, ürün ya da proje finansmanı bakımından hukuki destek vermektedir.
Kurumsal, yapısal, şirket ve yapılandırılmış varlık finansman konuları bakımından hukuki destek vermektedir.
Bankaların satış, bölünme ya da birleşme, hisse devri işlemleri için hukuki destek vermektedir.
Uluslararası ticaret finansmanı ve ilgili dallarda hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.
Bankaların ticari faaliyetinin durdurulmasına yönelik süreci, itiraz ve yasal başvuru adımlarının yönetimini gerçekleştirmektedir.