Sözlü Tehdit Nedir?
Sözlü tehdit, tehdit suçunun sözlü ifadeler kullanarak gerçekleştirilmesidir. Türk Ceza Kanunu‘nun 106. maddesinde düzenlenen tehdit suçu bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle veya malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahsetmek suretiyle tehdit etmek olarak tanımlanabilir. Maddede de belirtildiği gibi, suç sadece kişinin kendisine değil yakınlarına karşı yöneltilen bir tehdidi de içermektedir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 05.04.1993 tarihli ve 1991/348 E., 1993/70 K. sayılı kararında tehdit suçunun mağdura ağır ve haksız bir zarara uğrayacağının bildirilmesi olduğunu belirtmiş, gelecekte failin iradesine bağlı olarak bir kötülük gerçekleşecek gibi gösterilmesi olduğunu vurgulamıştır. Tehdidin mağdurun serbest düşünme ve karar verme iradesini kısıtlamaya, korkuya düşürmeye elverişli, uygun ve yeterli olması aranmaktadır. Kararda suçun genel kastla işlenebileceği, bu kastın mağdurun haksız bir zarara uğrayacağının (failin iradesi ile gerçekleştirilecek bir eylem sonucunda) mağdura bildirilmesini kapsaması gereklidir.
Sözlü Tehdit ve Şantaj Suçlarının Farkı Nedir?
Dikkat edilmesi gereken bir husus, bir kişinin hukuki yükümlülüğünü veya hakkını kullanarak başka bir kişiyi korkutmayı hedeflemesi durumunda tehdit suçu yerine şantaj suçu tartışılmalıdır. Tehdit suçunda kişinin haksız bir zarara uğratılması söz konusudur, şantaj suçu ve cezası ise Türk Ceza Kanunu’nun 107. Maddesinin 1. Fıkrasında şöyle tanımlanmıştır:
Hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle, bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
Ayrıca kişinin şeref ve saygınlığına zarar verebilecek unsurların açıklanması tehdidi yoluyla kazanç elde edilmesi de Ceza Kanununun 107. Maddesinin 2. Fıkrasına göre şantaj suçu kapsamına girer:
Kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bir kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunulması halinde de birinci fıkraya göre cezaya hükmolunur.
Tehdit Suçunun Nitelikli Halleri Nelerdir?
TCK m. 106/2 tehdit suçunun nitelikli hallerini saymaktadır, bu nitelikli haller şunlardır:
Tehdidin;
a) Silahla,
b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle,
c) Birden fazla kişi tarafından birlikte,
d) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak işlenmesi
Sözlü tehdit suçu için önem taşıyan nitelikli haller suçun kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle işlenmesi, suçun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi ve suçun var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak işlenmesidir.
Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle işlenmesi nitelikli hali, failin dış görünüş olarak kendisinin kim olduğunu gizlemesidir. Suçun birden fazla kişi tarafından işlenmesi durumunda suça iştirak edenlerin TCK m. 37/1 kapsamında müşterek failler olması gerekmektedir. (TCK m. 37/1: Suçun kanuni tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri, fail olarak sorumlu olur.) Suçun var olan veya varsayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak işlenmesi durumunda ise örgütün gerçekten var olup olmaması önem arz etmediği gibi kişinin eğer örgüt gerçekten var ise bu örgüte mensup olması da gerekmemektedir. Fail, o örgütle bağlantısı olduğuna veya örgüt üyelerini kullanabileceğine dair bir beyanda bulunursa veya bu yönde bir kanı uyandırırsa bu nitelikli hal uygulanabilir.1
Tehdit Suçunun Cezası Nedir?
Ceza Kanunun 106. Maddesinin 1. Fıkrası Tehdit suçunun cezasını şöyle belirlemiştir:
Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz. Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehditte ise, mağdurun şikayeti üzerine, altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.
Hayata, vücut ve cinsel dokunulmazlığa yönelik tehditlerin kovuşturması re’sen yapılırken malvarlığına ilişkin tehditler ise madde metninde de belirtildiği üzere şikayete tabidir. Ayrıca suçun mağdurunun kadın olması durumunda ceza alt sınırı 6 aydan 9 aya yükseltilmiştir. Şikayete bağlı suçların soruşturulması ve kovuşturulması için Türk Ceza Kanunun 73. maddesinde suçun ve failinin öğrenilmesinden itibaren 6 ay içinde şikayette bulunulması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca nitelikli hallerden biri mevcut ise ceza iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıdır. Tehdit suçuna dair davalara 5235 sayılı kanunun 11. Maddesi uyarınca asliye ceza mahkemeleri bakar.
Tehdit suçu aynı zamanda Ceza Muhakemesi Kanununun 253. Maddesinde uzlaştırma kapsamındaki suçlardan biri olarak belirlenmiştir.
Sözlü Tehdit ve Hukuka Uygunluk Sebebi Olarak Meşru Müdafaa:
Yargıtay 4. CD., E. 2013/32263 K. 2016/195 T. 12.1.2016 kararında, reşit olmayan kızını yanında tutan kişiyi telefonla arayarak tehdit eden sanığın, kızını yanında onlara bildirmeden tutan kişinin haksız davranışını ve kızına zarar gelmesini önlemek amacıyla gerçekleştirdiğini vurgulamış ve bu tehdidin TCK m. 25 kapsamında meşru müdafaa olduğunu vurgulamıştır. Bu karardan da anlaşılacağı üzere, tehdidin meşru müdafaa için işlenmesi durumunda fail cezalandırılmaz. TCK m. 25 hükmü ise şöyledir:
“Gerek kendisine ve gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anda hal ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez.”
Kaynakça
[1] Tezcan, D., Erdem, M. R., & Önok, R. M. (2022). Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku (20. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
