E-ticaret Şirketlerinin Vergi Yükümlülükleri Nelerdir?

E-ticaret Şirketlerinin Vergi Yükümlülükleri Nelerdir?

E-ticaret sektörüne olan ilgi günümüzde git gide büyümeye ve insanların ilgisini çeken bir konu haline gelmeye başlamıştır. (Ayrıca Bknz.) İnternet üzerinden alışverişin çok popüler olduğu bugünlerde e-ticaret sektöründeki şahıs ve şirketlerin ödemesi gereken vergiler ise merak konusu haline gelmektedir. Bu yazıda da “E-ticaret şirketlerinin ödemesi gereken vergiler nelerdir?” sorusuna yanıt verilecektir. 

E-ticaret şirketlerinin ödemesi gereken başlıca vergiler arasında Katma Değer Vergisi, Gelir Vergisi gibi vergiler gelmekle beraber bu vergilerin ödenme zamanı, şekilleri ve miktarı gibi detaylar kanunlarla belirlenmiştir. Bu nedenle e-ticaret şirketlerinin ödemesi gereken vergilerin tam olarak anlaşması ve usulüne uygun yerine getirilmesi gerekmektedir. 

E-ticaret şirketlerinin vergilendirilmesi konusunda uluslararası bir düzenleme bulunmamakla beraber yerine getirilmesi gereken başlıca vergisel yükümlülükler aşağıdaki gibidir: 

• Katma Değer Vergisi (KDV)
• Gelir Vergisi
• Kurumlar Vergisi
• Özel Tüketim Vergisi
• Gümrük Vergisi
• Damga Vergisi
• Dijital Hizmet Vergisi

Katma Değer Vergisi (KDV)

E-ticaret faaliyetleri üzerinden alınan Katma Değer Vergisi (KDV) mal ve hizmetlerin satış fiyatına eklenerek tahsil edilen vergidir. Bu vergiler e-ticaret şirketleri tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığı’na beyan edilir ve ödenir.

• Standart KDV oranı: %20 
• İndirimli KDV oranı: %10 ve %5
• İhracat KDV oranı: %0

Gelir Vergisi

Gelir Vergisi, gerçek kişilerin (bireylerin) bir takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden devlete ödemekle yükümlü oldukları bir vergidir. Türkiye’de Gelir Vergisi, 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na göre düzenlenmiştir ve her bireyin elde ettiği gelir türüne göre vergi oranı değişiklik gösterir. Gelir vergisinin konusunu ücret, kira, sermaye ve işletme kazancı, faiz ve bazı diğer gelirler oluşturur. E-ticarette de gerçek kişilerin elde ettiği gelir üzerinden vergilendirilmesi söz konusudur. [1]

Gelir vergisi mükellefi, bir kişinin elde ettiği gelirler nedeniyle vergi ödemekle yükümlü olan kişidir. E-ticarette gerçek kişilerin elde ettikleri gelirler nedeniyle vergi mükellefi olmaları mümkündür. Vergi mükellefi olmak için, elde edilen gelirler belirli bir düzeyin üzerinde olmalıdır. Ülkeden ülkeye değişmekle birlikte, genellikle bu düzey bir yıllık gelirin belirli bir miktarının üzerindedir.

Gelir vergisi oranları, elde edilen gelirin miktarına ve vergi sistemi tarafından belirlenen vergi dilimlerine göre değişebilir. Bazı ülkelerde, gelir vergisi oranları sabitken, bazılarında gelir düzeyine göre değişkenlik gösterebilir. E-ticarette gerçek kişilerin elde ettikleri gelirler için belirlenen gelir vergisi oranları da ülkeden ülkeye değişebilir.

Türkiye’de 2023 yılında e-ticaret yoluyla elde edilen gelirlerden ödenecek gelir vergisi oranları şöyledir:

70.000 TL’ye kadar	%15
150.000 TL’nin 70.000 TL’si için 10.500 TL, fazlası	%20
370.000 TL’nin 150.000 TL’si için 26.500 TL (ücret gelirlerinde 550.000 TL’nin 150.000 TL’si için 26.500 TL), fazlası	%27
1.900.000 TL’nin 370.000 TL’si için 85.900 TL, (ücret gelirlerinde 1.900.000 TL’nin 550.000 TL’si için 134.500 TL), fazlası	%35
1.900.000 TL’den fazlasının 1.900.000 TL’si için 621.400 TL, (ücret gelirlerinde 1.900.000 TL’den fazlasının 1.900.000 TL’si için 607.000 TL), fazlası	%40

Kurumlar Vergisi

Kurumlar Vergisi, tüzel kişiliğe sahip şirketlerin ve kurumların elde ettikleri gelirler üzerinden ödedikleri vergidir. Bu vergi, gerçek kişilerin ödediği gelir vergisinin kurumsal versiyonudur ve Türkiye’de 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu ile düzenlenmiştir. Kurumlar vergisi, ticari kazanç elde eden şirketlerin ve bazı diğer tüzel kişilerin yıllık kazançlarına uygulanır.

Kurumlar vergisinin mükellefleri 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 1. maddesinde sayılmıştır. Bu mükellefler sermaye şirketleri, kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları, dernek veya vakıflara ait işletmeler ve iş ortaklıklarıdır.

E-ticaret şirketleri limited veya anonim şirket şeklinde kurulduklarından ilgili maddenin 1. fıkrasının a bendi uyarınca sermaye şirketi olarak kurumlar vergisini vermekle mükelleftir. Aynı şekilde e-ticaret yapmak için kurulan adi ortaklıklar da kurumlar vergisi ödemekle yükümlüdür.

Kurumlar vergisinde tam mükellefiyet Türkiye merkezli şirketlerin, küresel kazançlarını beyan edip vergi ödemesi iken; dar mükellefiyet ise yurt dışı merkezli şirketlerin, sadece Türkiye’de elde ettikleri kazançları beyan edip vergi ödemeleridir. 

Kurumlar vergisi kurum kazancı üzerinden 2024 yılında kurumlar vergisi oranı %25 olarak hesaplanacaktır. Yani mükellefler 2024 yılı içindeki kazançlarının %205’lik kısmını vergi olarak ödeyecek. Bu oran 2023 yılında %20 idi. [2]

Kurumlar vergisi beyannamesi, hesap döneminin kapandığı ayı izleyen dördüncü ayın birinci gününden yirmi beşinci günü akşamına kadar mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine, yani kurumun kanuni veya iş merkezinin bulunduğu yerin vergi dairesine, verilir. e-Beyanname uygulamasından faydalananlar beyannamelerini elektronik ortamda son beyan verme günü saat 00.00’a kadar gönderebilme imkanına sahiptir.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5. Maddesinde kurumlar vergisinden istisna edilen kurum kazançları sayılmıştır. Vergi istisnası uygulamasıyla yatırımların artırılmak istendiği sektöre teşvik amaçlanmaktadır. Maddede belirtilen şartları taşıyan e-ticaret şirketleri kurumlar vergisinde müstesnadır.

Özel Tüketim Vergisi (ÖTV)

Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) belirli bir mal veya ürün üzerinden alınan, maktu veya oransal olarak belirlenebilen bir tüketim vergisidir. Her tüketim vergisi gibi özel tüketim vergisi de insanların günlük hayatta para harcamasından doğmaktadır. Ancak, bu noktada ÖTV ile KDV arasındaki farka da değinmek gerekmektedir. [3]

Katma Değer Vergisi (KDV) genel olarak malın her el değiştirmesinde doğduğu, yapılan her satış işleminde alınması gereken vergi kalemi iken özel tüketim vergisi ise malın her el değiştirmesinden değil malın yalnızca ilk üretiminden ilk alıcısına geçmesinde ya da ilk ithal edilişinden ilk alıcısına geçmesinde alınır.

E-ticarette ÖTV konusu olabilecek mallar aşağıda sayılmıştır:

• Yarı römorklar için çekiciler, binek otomobilleri ve esas itibarıyla insan taşımak üzere imal edilmiş motorlu taşıtlar, eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar, özel amaçlı motorlu taşıtlar, motosiklet, helikopter, uçak, gemi, yat, eğlence ve spor tekneleri gibi taşıtlar,
• Kolalı içecekler, gazozlar ve alkollü içkiler,
• Puro, sigara, nargile tütünü, tütün mamulleri,
• Kozmetik ürünleri, kürkler ve kürkten giyim eşyası, muzır neşriyat, sofra, mutfak, tuvalet, yazıhane, ev tezyinatı ve benzeri işler için bazı cam eşyalar, manikür ve pedikür takım ve aletleri,
• Altın veya gümüş kaplama kaşık, çatal ve kaşık-çatal takımları,
• Klimalar, ısıtıcılar, beyaz eşyalar,
• Küçük ev aletleri, cep telefonu, telsiz-telefon cihazları, mikrofon, hoparlör, kulaklık, amplifikatörler, ses kayıt ve çalma cihazları, televizyon, projektör, kamera, ses ve görüntü cihazları,
• İnci ve kıymetli taşlardan mamul saat kayışları. [4]

ÖTV’yi ödemekle yükümlü olan taraf genellikle ithalatçı ve ilk satıcıdır. İstisnai olarak ise motorlu taşıtlarda nihai olarak tüketici adına ÖTV ödemek gerekmektedir. E-ticaret ile uğraşmakta olanların bir kısmı direkt olarak sattıkları ürün nedeni ile bir kısmı üretici ya da ithalatçı olması nedeniyle ÖTV mükellefi konumundadır.

Gümrük Vergisi

Gümrük vergisi, yurt dışından yapılan alışverişlerde, ürünlerin Türkiye’ye girişinde ödenen vergidir. Türkiye’ye yurtdışından getirilen ürünlerin ticari veya bireysel kullanım amaçlı olup olmamasına bakılmaksızın bazı vergi ve harçlar uygulanır. Ülkemizde 4458 sayılı Gümrük Kanunu tarafından düzenlenen bu vergi, ithalat yapan kişiler tarafından ödenir. Gümrük vergisi, e-ticaret yoluyla ithal edilen ürünün ederine, niteliğine, menşeine ve uygulanan gümrük vergisi tarifelerine göre hesaplanır.

Damga Vergisi

Damga vergisi, belirli belgeler üzerinden alınan bir vergi türüdür. Türkiye’de, resmi ve özel belgelerin düzenlenmesi, imzalanması veya onaylanması sırasında ödenmesi gereken bir vergidir ve Damga Vergisi Kanunu kapsamında düzenlenmiştir. Damga vergisi, genellikle belgenin içeriği ve tutarına göre hesaplanır. [5]

Sözleşmelerin ve belgelerin damga vergisi kapsamına girmesi için yalnızca ıslak imza taşıması gerekmez. Günümüzde teknolojinin ilerlemesiyle birlikte yaygınlaşan elektronik imza (e-imza) da damga vergisi kapsamındadır. Bu sayede, elektronik imza taşıyan belgeler fiziksel olarak imzalanmadan da geçerlilik kazanabilir. Aynı zamanda, belge üzerinde bulunan ve imza niteliği taşıyan bir ibare de damga vergisi ödeme yükümlülüğünün oluşmasına yol açar. Bu nedenle e-ticarette de damga vergisi ödeme yükümlülüğü ortaya çıkmaktadır. [6]

Dijital Hizmet Vergisi (DHV)

Dijital Hizmet Vergisi, dijital platformlar ve hizmet sağlayıcılarının elde ettikleri gelirler üzerinden ödedikleri bir vergidir. 2020 yılında yürürlüğe giren bu vergi, internet üzerinden sunulan dijital hizmetlerin vergilendirilmesini amaçlar. Özellikle küresel teknoloji şirketlerinin Türkiye pazarında elde ettikleri gelirler bu vergi kapsamına girmektedir. Dijital hizmet vergisinin konusunu Türkiye’de sunulan, aşağıdaki hizmetler oluşturmaktadır:

• Dijital ortamda sunulan her türlü reklam hizmetleri
• Sesli, görsel veya dijital herhangi bir içeriğin dijital ortamda satışı ile bu içeriklerin dijital ortamda dinlenmesine, izlenmesine, oynanmasına veya elektronik cihazlara kaydedilmesine veya bu cihazlarda kullanılmasına yönelik dijital ortamda sunulan hizmetler
• Kullanıcıların birbirleriyle etkileşime geçebilecekleri dijital ortamların sağlanması ve işletilmesi hizmetleri
• Yukarıda sayılan hizmetlere yönelik dijital ortamda dijital hizmet sağlayıcıları tarafından verilen aracılık hizmetleri

Kanun’da hizmetin Türkiye’de sunulması, hizmetin Türkiye’de sunulması, hizmetin Türkiye’de faydalanılması, hizmetin Türkiye’de bulunan kişilere yönelik gerçekleştirilmesi veya hizmetin Türkiye’de değerlendirilmesi olarak tanımlanmıştır. Bu tanım verginin konusu açısından önemlidir. Düzenlemeyle ayrıca Türkiye’de değerlendirme kavramı da son derece geniş bir şekilde tanımlanmaktadır.

Dijital hizmet vergisinin mükellefleri, dijital hizmet sağlayıcılardır. Verginin oranı ise %7.5’tir. Vergilendirme dönemi, takvim yılının birer aylık dönemleridir. Hazine ve Maliye Bakanlığına bu dönemi üçer aylık vergilendirme dönemi olarak değiştirme yetkisi verilmiştir.[7]

---

Kaynakça

[1] https://www.mgc.com.tr/e-ticaret-sirketlerinin-vergi-yukumlulukleri-nelerdir/

[2] https://www.parasut.com/blog/kurumlar-vergisi-nedir

[3] 4760 Sayılı ÖTV Kanunu (<mevzuat.gov.tr>)

[4] https://www.mgc.com.tr/e-ticaret-sirketlerinin-vergi-yukumlulukleri-nelerdir/

[5]488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu (<mevzuat.gov.tr>)

[6]https://www.pwc.com.tr/kdv-damga-vergisi

[7]https://www.pwc.com.tr/tr/hizmetlerimiz/vergi/bultenler/2020/dijital-hizmet-vergisi-uygulama-genel-tebligi.html