Mobil Uygulama Patenti Nasıl Alınır?
Mobil uygulamalar günümüz teknolojisinde cep telefonu, tablet, bilgisayar kullanımını artıran etkenlerin başında gelmektedir. Mobil uygulamalar ile günlük yaşamınızı planlamaya yönelik çalışmalar yapabilirsiniz. Sağlık, spor, kültür, finans gibi pek çok alanda size kolaylık sağlaması adına tasarlanmış bu uygulamalar, iletişim ihtiyacını karşılamanın çok ötesindedir; bir dünyayı küçültmüş ve ceplerimize sığdırmış durumdadır.
Mobil uygulamalar sosyal yaşantınızı paylaştığınız, yeni bir dil öğrendiğiniz, çevrimiçi-dışı oyunlar oynadığınız, hisselerinizi ve banka hesaplarınızı kontrol edebildiğiniz yazılımlardır. Mobil uygulama konusunda yeni bir fikir sahibi olduğunuzda, fikrinizin başka uygulayıcılar tarafından hayata geçirilmemesi için ne yapmalısınız, sorusuna cevap bulacağınız bu makalede ayrıca mobil uygulama patenti almak mümkün müdür, mobil uygulama patenti almanın şartları nelerdir, uygulamalar fikri mülkiyet haklarıyla korunabilir mi sorularına da yanıt bulacaksınız. (Ayrıca Bknz.)
Neden Haklarınızı Korumalısınız?
Fikri mülkiyet hakları, sanatsal, edebi, ticari değeri olan üretimlerin korunmasını kapsar. [1] Daha önce ortaya konulmamış fikrinizin, uzun süreli bir şekilde koruma altına alınmasını; TÜRKPATENT tarafından size ait olduğunun doğrulanması, başvurularınızı gönül rahatlığıyla yapabilmeniz için gereklidir. Patent alabilmeniz için yalnızca bulunduğunuz ülkede değil, dünyanın diğer ülkelerinde de hayata geçirilmemiş bir uygulama ortaya koymuş olmanız gerekmektedir.
Fikirlerin çalınmasından korkmak, onları sunmanızı engelleyecektir ve de ihtiyaç duymanız halinde sponsor bulmanız güçleşecektir. Fikirlerinizin çalınması sizleri maddi/manevi zarara uğratacaktır. Bu tarz olumsuz sonuçlarla yüzleşmemeniz için nasıl bir yazılımın bir markanın patentinin alınması gerekiyorsa mobil uygulamanın da patentinin alınması gerekecektir. Patent aldığınızda eser üzerinizdeki ekonomik yani dağıtılması, kopyalanması, ticari amaçlarla kullanılmasına ilişkin haklarınızı; manevi yani eserin bütünlüğü üzerindeki haklarınızı koruma altına alır. Mobil uygulama ve oyunlardan doğacak telif haklarını kontrol altına almanın önemi, oyunların bugün geldiği seviyeye bakıldığında daha iyi anlaşılacaktır.
Bir fikir ürününün Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu [2] kapsamında eser sayılıp korunması için üç temel şart aranmaktadır. [3]:
- Şekli Şart: Ortaya çıkartılmış olan ürünün Fikir ve Sanat Eserleri Kanununca sayılmış ilim ve edebiyat eseri, musiki eser, güzel sanat eseri ve sinema eseri kategorisinden birine dahil olması gerekmektedir.
- Objektif Şart: Belirttiğimiz üzere Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, fikirlerinizi değil fikirlerinizin ifade ediliş biçimini koruyacaktır. Ortaya somut bir ürün, objektif niteliklerle somut dünyada algılanabilir bir ürün çıkartmanız gerekmektedir.
- Subjektif Şart: Ürününüz biricik olmalıdır, size ait olma özelliğini taşımalıdır. Bu özellik hususiyet ibaresiyle ifade edilebilir. Ürün sahibinin yaratıcılığı, ona ait olma durumudur.
Ortaya çıkardığınız mobil uygulamalar da Yargıtay Kararları ışığında, bilgisayar programları üst kategorisine dahil edilerek korunacaktır. Ancak, mobil oyunların FSEK m.5’te sinema eserleri tanımına da dahil edilebileceği görüşleri mevcuttur. Eğer bir fikriniz varsa bunu koruma altına almanız; başkasının o fikri hayata geçirmesini önleyecektir.
Almanız gereken patentin ismi, mobil uygulama patentidir. Mobil uygulama geliştiricilerin özgün fikirlerini korumak adına düzenlenmiş bir patent türüdür. Mobil uygulamaların orijinal oldukları müddetçe korunma haklarından yararlanacağını söyleyebiliriz. Yani bir mobil uygulama ürettiğinizde, özgün ve size ait olan bu mobil uygulama, yarattığınız anda korunmaya başlar; telif hakları yasaları bunu sağlamaktadır. Ancak, bu korumanın resmi olarak kaydını yaptırmanız, başkaları karşısında da bu hakları öne sürebilmeniz için gereklidir. Patent başvurunuzun yapılabilmesi için belli adımları tamamlamış olmanız gerekmektedir. Patentlenmeye değer bir ürün ortaya koyduğunuzdan, ürününüzün yani mobil uygulamanızın işlevsellik, arayüz veya tasarımlarında bir yenilik, şahsilik olması gerekmektedir. Hususiyet kazanması, yaratıcısından izler taşıması şarttır. Daha önce benzer patentlerin alınıp alınmadığı konusunda araştırma yapmanız gerekmektedir. Bunun için Türk Patent ve Marka Kurumu’nun veri tabanına, Avrupa Patent Ofisi’nin veri tabanına erişebilir ve gerekli kontrolleri sağlayabilirsiniz. Geliştirdiğiniz uygulamanın, oyunun biricikliğinin yalnızca ülke sınırları içerisinde değil, evrensel çapta sağlanması gerekmektedir. Mobil uygulamanızın biricik ve diğerlerinden eşsiz olması, size ait olması adımını tamamlamanız gerekmektedir.
Patent başvurusu yaparken, sizden istenilen belgelerin teknik ayrıntıları ve yenilikleri içerecek şekilde eksiksiz olması gerekmektedir. Uygulamanıza ilişkin hazırlayacağınız belgeleri içeren bu dosyaya ‘tarifname’ adı verilir. Mobil uygulama patenti başvurusunda bulunacak olan kişi için, başvuru sahibi tüzel kişi- gerçek kişi olabilecekken buluş sahibi ancak gerçek kişi olabilir. Başvuru için gerçek ve tüzel kişiden istenilenler bilgiler farklılık göstermektedir. Patent başvurusunu Türk Patent ve Marka Kurumuna yapmanız gerekmektedir. Uluslararası başvurularda ise WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü) üzerinden PCT (Patent Cooperation Treaty) başvurusu yapılmaktadır. Başvurunuz onaylandıktan ve tüm kontroller sağlandıktan sonra mobil uygulamanız için elde edeceğiniz koruma süresi 20 yıl olacaktır.
Ortaya çıkarmış olduğunuz ürün, mobil bir uygulama değil de yalnızca yazılımdan ibaretse T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Telif Hakları Genel Müdürlüğü’ne başvuruda bulunarak telif hakkı belgesine sahip olabilirsiniz. Yazılımınız bu şekilde korunabilecekse de ortaya çıkardığınız ürün mobil uygulama marketinde satışa sunulabilecek, bilgisayarlarda ve telefon-tabletlerde kullanılabilecek nitelikteyse www.turkpatent.gov.tr [4] adresinden mobil uygulama patenti başvurusu yapabilirsiniz. Bu konuda bizlere danışabilir, yardım alabilirsiniz.
Kaynakça
[1] https://abainnolab.com/mobil-uygulama-girisiminiz-icin-patent-sureci-nasil-isler/
[2] Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
[3] SULUK, Cahit / KARASU, Rauf / NAL, Temel: Fikri Mülkiyet Hukuku, 6. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2022, s. 38-43; TEKİNALP, s. 103-104.
[4] www.turkpatent.gov.tr
[5] estekpatent.com/4-bilgi-merkezi/2691-blog/3919-yazilim-patenti-nedir-nasil-alinir/
[6] https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2829125
