Patent Nedir, Nasıl Alınır?
Patent, buluş sahibi kişiye buluş hakkında birtakım haklar tanıyan resmî belgedir. Türk Dil Kurumunda ‘buluş belgesi’ olarak tanımlanır. Sahip olduğunuz patent ile fikirlerinizde ve buluşlarınızda; yasal koruma sağlayabilir, 3.kişiler tarafından kullanılmasını, satılmasını belli bir süreyle önleyebilirsiniz. 3.kişilerin böylelikle size herhangi bir ödeme yapmadan o ürün üzerinde hak iddia etmesini veya kullanmasını önlemiş olursunuz. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından verilen bu belge söz konusu buluşun sadece patent hakkı bulunan kişi ya da şirketlerce üretilmesini, satılabilmesini ve kopyalanabilmesini sağlar. Patent belgesi başvuru dahilinde verilir.
İncelemeli patent, incelemesiz patent ve faydalı model olmak üzere 3 farklı patent türü bulunur:
● İncelemeli patent: Buluşun özgünlüğünün detaylıca araştırılmasından sonra verilir. Geçerliliği 20 yıldır.
● İncelemesiz patent: Buluşun özgünlüğünün tam olarak araştırılmadığı patent çeşididir. Geçerliliği 7 yıl ile sınırlıdır. İncelemesiz patentler başvuruyla incelemeli patente dönüştürülebilir.
● Faydalı model: Sanayi faaliyetlerine uygulanabilen buluşların haklarını koruma altına alan belgedir. [1]
Patenti alınmış olan buluş; alım-satım konusu olabilen, kiraya verilebilen diğer mallar gibi, patent sahibinin mülkiyeti haline gelmektedir. Buluş sahibi, bu sayede, ilgili buluşu üzerinde, patentini aldığı ülkede hak sahibi olabilmektedir. Dolayısıyla, Türkiye’de alınmış olan bir patent ya da faydalı model belgesi, sadece Türkiye içerisinde hak sahibi olmanızı sağlamaktadır. Yurt dışında da koruma elde etmek için, ayrıca PCT başvurusu tercih edilebilir. [2]
Yetkili Kurum Kimdir?
Noterde yaptırılan tasdik işlemi, patent belgesi gibi hukuki bir koruma sağlamaz. Ortaya koyduğunuz buluşun resmi şekilde korunmaya alınması ancak Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından verilecek belge ile sağlanabilir. Türkiye’de patent koruması sağlayabilecek başka yetkili bir kurum yoktur.
Sınai Mülkiyet Kanunu madde 82 [3] uyarınca; Yenilik, Buluş basamağına sahip olma, Sanayiye uygulanabilir olma şartlarını taşımayan buluşlar için patent verilmez. Ortaya konulan buluşun, benzerlerinden ayrılan belirgin özelliklerinin olması, buluş sahibinin tekniğin bilinen durumuna dahil olmayan bir özelliği ortaya koymuş olması gerekmektedir. Buluş basamağına sahip olması, objektif olarak ortaya konulan icadın teknik anlamda gelişme kaydetmesidir. Ortaya konulan buluşun, gelişen teknolojiyle birlikte mevcut sanayiye uyarlanabilmesi; sanayide kullanılmaya uygun olması gerekmektedir. Maddi hayatta uygulanabilir olma niteliğinin aranan şartlardan olduğunu söyleyebiliriz.
Patent Hangi Ürün ve Hizmet İçin Alınabilir?
Keşifler, bilimsel teoriler, matematik metotları,
Zihni, ticari ve oyun faaliyetlerine ilişkin plan, usul ve kurallar,
Edebiyat ve sanat eserleri, bilim eserleri, estetik niteliği olan yaratmalar, bilgisayar yazılımları,
Bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü bulunmayan usuller,
İnsan veya hayvan vücuduna uygulanacak cerrahi ve tedavi usulleri ile insan, hayvan vücudu ile ilgili teşhis usulleri,
Yukarıda bahsedilen konulardan bazıları için telif hakkı alınabilmektedir.
(Bu usullerin herhangi birinde kullanılan terkip ve maddeler ile bunların üretim usullerine uygulanmaz)
Bu maddenin birinci fıkrasında sayılanlar için münhasıran koruma talep edilmesi halinde patent verilmez.
Konusu kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan buluşlar,
Bitki veya hayvan türleri veya önemli ölçüde biyolojik esaslara dayanan bitki veya hayvan yetiştirilmesi usullerine ait buluşlar patent verilerek korunmaz. [4]
Patent koruma süresi, türü itibarıyla 20 yıla kadar koruma sağlayabilir. Bu sürenin sonunda icat herkesin kullanımına yasal olarak açık hale gelecektir, süre dolduktan sonra bu başvurunun yenilenmesi gerekmektedir.
Ancak ortaya koyduğunuz buluşun, ‘patent’ olarak değerlendirilebilmesi için belli başlı özelliklere sahip olması gerekmektedir.
- Yeni olması
- Yaratıcı/ özgün nitelikte olması
- Sanayiye uygulanabilir durumda olması
Bu üç özelliği taşıyan buluşlar için patent hakkı alınabilir. Patent başvurusunda bulunacağız ürün için daha önce bir başvuruda bulunulmadığından emin olmalısınız. Ülkemizde ortaya koyduğunuz buluşun başkaları tarafından kullanılmasını, hak iddia edilmesini önlemek için; Türk Patent ve Marka Kurumuna müracaat etmeniz gerekir. Patent, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından verilir.
Türk Patent ve Marka Kurumuna, gerçek veya tüzel kişiler bir buluşun, icadın, keşfin yasal korunması için patent başvurusunda bulunabilirler. Patent hakkına sahip olmak, icat sahibine mülkiyet hakkı sağlamanın yanında ona ticari gelir de sağlayacaktır. Ayrıca prestij sağlayıp rekabet avantajı da yaratacaktır.
Hangi Belgeler Gereklidir?
İcat sahibinin kimlik bilgileri, ortaya konulan keşfin özelliklerini ortaya koyan belge, bu keşfin diğer keşiflerden ve benzerlerinden farklarını ortaya koyan araştırma raporu, TÜRKPATENT tarafından hazırlanan standart başvuru formu, ödeme dekontunuz; başvurunuz için çıkacak ücreti ödemelisiniz. Sonrasında izlenmesi gereken süreç şu şekildedir:
Türk Patent ve Marka Kurumu’na patent başvurusu yapılır.
Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından araştırma raporu verilir.
Araştırma raporu yayınlanır.
Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından patent inceleme raporu verilir.
Uygun bulunması halinde patent belgesi verilir.[2]
Kaynakça
[1] https://isbasi.com/blog/patent-nedir-nasil-alinir
[2] bilgipatent.com
[3] Sınai Mülkiyet Kanunu
[4] (https://mtppatent.com/patent-sinifina-girmeyen-buluslar-nelerdir/)
[5] https://www.parasut.com/blog/patent-hakkinda-bilmeniz-gerek-on-iki-sey:
[6] https://btm.istanbul/blog/patent-hakkinda-bilmeniz-gereken-6-sey?gad_source=1&gclid=CjwKCAjwpbi4BhByEiwAMC8JnRs59lvV1_Lcod0vxnL_zmblHv1S3ZhNkAzchsI5KpmNVf5solQakhoCzywQAvD_BwE
