Yasadışı Bahis Nedir?
Yasadışı bahis ve genel anlamda şans ve bahis oyunları hem dünyanın hem de ülkemizin yükselen bir alışkanlığı olarak göze çarpmaktadır. Özellikle, ülkemizde şans oyunlarına gösterilen ilgi günden güne artmaktadır. Yasadışı bahis, bir ülkenin yasal düzenlemelerine veya otoritelerin izin verdiği çerçeveye uymayan şekilde yapılan bahis faaliyetidir. Yasal olmayan bahis olarak da adlandırılan bu tür bahis, yasal olmayan yollarla düzenlenen veya yasadışı bahis siteleri ve sokak köşelerinde gerçekleştirilen kumar faaliyetlerini kapsar. [1]
Yasadışı bahis, ülkelerin yasalarına ve düzenlemelerine göre farklılık gösterir. Bazı ülkelerde tüm kumar faaliyetleri yasaklanmışken, bazıları sadece belirli türde kumar faaliyetlerine izin verebilir. Ayrıca, bazı ülkelerde fiziksel mekanlarda yapılan bahisler yasal olabilirken, çevrim içi bahisler yasal olmayabilir veya tam tersi durumlar da olabilir.
Yasadışı bahis genellikle ciddi sonuçları olan bir suçtur ve yetkililer tarafından izlenir ve cezalandırılır. Yasadışı bahis yapanlar hem bahisçiler hem de bahis düzenleyiciler olarak faaliyet gösterebilir. Bahisçiler, yasadışı bahis yoluyla illegal oyunlar oynayarak veya bahis yaparak kazanç elde etmeye çalışan kişilerdir. Bahis düzenleyicileri ise yasadışı bahis organizasyonları ve siteleri kuran ve yöneten kişilerdir.
Yasadışı bahis, dolandırıcılık ve şike gibi suçlara da yol açabilir ve spor etkinlikleri ve yarışmaların bütünlüğünü tehdit edebilir. Bu nedenle, birçok ülke yasadışı bahisle mücadele etmek için sıkı yasal düzenlemeler ve denetim mekanizmaları oluşturmuştur. Yasal bahis seçeneklerinin artırılması ve bahisçilere bilinçlendirme yapılması da yasadışı bahis faaliyetlerini azaltmaya yönelik çabalar arasında yer alır.
Ülkemizde de ilgili düzenleme 28/02/2009 tarihinde 27154 sayılı Resmî Gazete ’de yayımlanan Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunları Uygulama Yönetmeliği’nde “spor müsabakası, sabit ihtimalli bahis oyunları ve müşterek bahis oyunları” kavramlarının tanımı yapılmıştır. Bu düzenlemeye göre;
Spor müsabakası, yurt içinde ve yurt dışında ilgili kurum ve kuruluşlarca tertiplenen resmi, özel, temsili, ulusal veya uluslararası spor karşılaşmalarını,
Sabit ihtimalli bahis oyunları, yurt içinde ve yurt dışında tertiplenen spor müsabakalarına ait sonuçların veya etkinliklerin tahmin edilmesi esasına göre oynatılan ve iştirak edenler arasından doğru tahmin edenlere, önceden belirlenen bahis oranlarıyla ikramiye kazandıran oyunları,
Müşterek bahis oyunları, yurt içinde ve yurt dışında tertiplenen spor müsabakalarına ait sonuçların tahmin edilmesi üzerine oynatılan, hâsılatın önceden belirlenen ikramiye yüzdesinin, doğru sonucu tahmin eden iştirakçiler arasında paylaştırıldığı bahis oyunlarını, ifade eder.
Ayrıca hangi sitelerin yasadışı olduğunun ayrımını da belirtmekte fayda vardır. 7258 sayılı Kanun gereği bahis oynatma hakkı kanunun verdiği yetkiye dayanılarak Spor Toto Başkanlığınca veya başkanlığın yetkilendirdiği tüzel kişilere aittir. Bu tarife uymayan şekilde oynatılan bahis yasadışı bahis olup yasadışı bahis oynatma suçuna vücut verir.
Yasadışı Bahis Oynamanın Cezası Nedir?
Önemle belirtmek gerekir ki TCK’ da yasadışı bahis oynatmak suç olarak kabul edilmiş ancak yasadışı bahis oynamak düzenlenmemiştir. Dolayısıyla yasa dışı bahis oynayan kişiye Türk Ceza Kanunu kapsamında ceza verilmemektedir.
Bununla birlikte ilgili eylem, 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanuna göre “kabahat” olarak görülmektedir. Kabahatin yaptırımı ise idari para cezasıdır. Bu da güncel düzenlemelere göre beşbin Türk lirası ile yirmibin Türk lirası arasındadır.
Yasadışı bahis cezası, 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 5. maddesinde yasa dışı bahis ve şans oyunlarını oynatma, oynanmasına yer ve imkân sağlama, bu oyunlarla ilgili olarak para nakline aracılık etme, reklam vererek oynamaya teşvik etme suçları düzenlenmiştir. İlgili hüküm gereğince:
a) Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli ve müşterek bahis veya şans oyunlarını oynatanlar ya da oynanmasına yer veya imkân sağlayanlar üç yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.
b) Yurt dışında oynatılan spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarının internet yoluyla ve sair suretle erişim sağlayarak Türkiye’den oynanmasına imkân sağlayan kişiler, dört yıldan altı yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
c) Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarıyla bağlantılı olarak para nakline aracılık eden kişiler, üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.
ç) Kişileri reklam vermek ve sair surette spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarını oynamaya teşvik edenler, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.
d) Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis veya şans oyunlarını oynayanlar, mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından beş bin liradan yirmi bin liraya kadar idari para cezası ile cezalandırılır.
Yine aynı hüküm gereğince şans oyunlarının oynanmasına tahsis edilen veya oynanmasında kullanılan ya da suçun konusunu oluşturan eşya ile bu oyunların oynanması için ortaya konulan veya oynanması suretiyle elde edilen her türlü mal varlığı değeri, müsadere edilir.
Failin kurduğu internet sitesinde hem spor müsabakalarına dayalı bahis veya şans oyunlarını oynatması hem de yurtdışında oynatılan spor müsabakalarına dayalı bahis veya şans oyunlarına erişim sağlayarak Türkiye’den oynanmasına imkân sağlanması durumunda, her iki fiilin de gerçek içtima çerçevesinde ayrı ayrı cezalandırılması gerekir. Yasadışı bahis ya da şans oyunu oynatma, bu oyunların oynanması amacıyla yer veya imkân sağlama fiilleri, bir suç örgütünün faaliyeti çerçevesinde suç örgütünün yöneticileri veya üyeleri tarafından işleniyor ise bu durumda TCK md.220/4 hükmü uyarınca fail hem suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek veya bu örgüte üye olmak suçundan dolayı, hem de 7258 sayılı Kanun kapsamında işlediği suçtan dolayı cezalandırılacaktır. [2]
Bu madde kapsamına giren suçların işlendiği işyerleri mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından ihtarda bulunmaksızın üç ay süreyle mühürlenerek kapatılır. İş yeri açma ve çalışma ruhsatına sahip işyerlerinin ruhsatları mahallin en büyük mülki idare amirinin bildirimi üzerine ruhsat vermeye yetkili idare tarafından beş iş günü içinde iptal edilir.
Burada “kumar oynama” fiiline ayrı parantez açmayı gerekli buluyoruz. 765 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda cürümler ile kabahatlere yer verilmişti ve kumar oynamak, niteliği itibarıyla kanunda kabahat olarak yer almaktaydı (765 sayılı TCK m. 567, 568) 765 sayılı TCK dönemindekiyle uyumlu bir şekilde yürürlükteki Kabahatler Kanunu’nda kumar oynamak kabahat olarak (KK m. 34), diğer yandan kumar oynanması için yer ve imkân sağlamak ise Türk Ceza Kanunu’nda suç olarak düzenlenmiştir (TCK m. 228). Kumar kabahati KK m. 34’te şu şekilde düzenlenmiştir10: “(1) Kumar oynayan kişiye, yüz Türk lirası idarî para cezası verilir. Ayrıca, kumardan elde edilen gelire el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesine karar verilir. (2) Bu kabahat dolayısıyla idarî para cezasına ve el koymaya kolluk görevlileri, mülkiyetin kamuya geçirilmesine mülkî amir karar verir” [3]
Yasadışı Bahis Oynamanın Memuriyete Etkisi
7258 sayılı Kanun ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu bu konuda açık bir hüküm içermediğini belirtelim. Uygulamada ise memurun eylemlerinin ağırlığına göre sırasıyla cezanın ağırlığının arttığı uyarı, kınama veya aylıktan kesme cezası ile memurun tecziye edildiği görülmektedir.
7258 sayılı Kanun ile yasadışı bahis oynayan kişilere dair idari para cezaları öngörülmüşken 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun ile yasadışı bahis oynayan Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü personellerinin 20 ay uzun süreli kıdem durdurma cezası ile cezalandırılacağı hüküm altına alınmıştır. 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun uyarınca yasadışı bahis oynamaları halinde kıdem durdurma cezası alacakları belirtilen kişiler yasadışı bahis oynatmaktan ceza almaları halinde ise meslekten men cezası alacaklardır.
Yasa Dışı Bahis Para Cezası Sicile İşler Mi?
Adli sicil kaydı, suç niteliği teşkil eden fiiller hakkında mahkemeler tarafından verilen kesinleşmiş cezalar için tutulur. Adli para cezası ve hapis cezası adli sicil kaydına işler. İdari para cezası ise sicile işlemez.
Dolayısıyla burada ikili bir ayrım yapmak yerinde olacaktır. Kanuna aykırı olarak şans ve bahis oyunları oynatma fiili karşılığında öngörülen adli para cezaları adli sicile işler. Ancak kanuna aykırı olarak oynatılan şans ve bahis oyunlarını oynama fiili için öngörülen idari para cezaları adli sicile işlemez.
Yasa Dışı Bahis Para Cezası Affı
7326 sayılı Kanun’a göre yasa dışı bahis cezası affı mümkündür. Af ile anlaşılması gereken kanun kapsamına giren borçların yapılandırılması neticesinde cezaların ve ferilerinin tamamı veya bir kısmının ödenmesi suretiyle kalan ceza ve ferilerinin silinmesidir. Dolayısıyla yasadışı bahis oynama suretiyle kesinleşen idari para cezalarının yapılandırılması mümkündür.
Yasa Dışı Bahis Para Cezası Ödenmezse Ne Olur?
Hakkında adli para cezasına hükmedilen kimseye, bir adli para cezası ödeme emri tebliğ edilir. Ödeme emrini tebliğ alan hükümlü, belirli süre içinde adli para cezasını ödemeli aksi takdirde kamuya yararlı bir işte çalışmayı kabul ettiğini beyan etmelidir.
Adli para cezasını ödemeyen veya kamuya yararlı bir işte çalışma isteminde bulunmayan hükümlü hakkında, cumhuriyet savcısının kararı ile cezanın ödenmeyen kısmı için hapis cezası kararı verilir.
Ödenmeyen adli para cezasının hapis cezasına çevrilmesi sonucunda hükümlü tüm haklarını kaybetmez. Hükümlü, her zaman adli para cezasını ödemek suretiyle hapis cezasından kurtulabilir.
18 yaşından küçük çocuklara verilen adli para cezasının ödenmemesi halinde hapis cezasına çevrilmez. Ancak 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile öngörülen prosedür uyarınca ödenmeyen adli para cezası takibe konu yapılır.
Buna göre yasadışı bahis oynatma suçu için öngörülen adli para cezasının ödenmemesi halinde hükümlünün cezası hapis cezasına çevrilir.
İdari para cezasının ödenmemesi halinde ise cezanın hapis cezasına çevrilmesi söz konusu olmaz. İdari para cezasının ödenmemesi halinde ancak İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre haciz yoluyla takip yapılması söz konusu olur.
Dolayısıyla yasadışı bahis oynayanlar hakkında hükmolunan idari para cezasının ödenmemesi halinde kişi hakkında icra takibi başlatılması söz konusu olur.
Yasa Dışı Bahis Oynatma ve Kumar Oynatma Suçunun Birlikte İşlenmesi
Yasa dışı bahis suçunun, 1072 sayılı yasaya muhalefet ve TCK’nın 228. maddesinde tanımlanan kumar oynatma suçu ile birlikte işlenmesi durumunda, 1072 sayılı yasaya muhalefet suçunun, bu yasa da sayılan makinelerin sadece yurda sokulması, bulundurulması ve çalıştırılması ile birlikte oluşması karşısında, öncelikle bu makinenin sahibi biliniyor ise bu kişi, bilinmiyor ise her halükarda bu makinenin bulunduğu iş yerinin sahibi ve işleteni bu makinenin işleteni, maliki ve zilyedi olarak bu suçtan sorumlu tutulacak, eğer bu makine ile ayrıca kumar oynatılmış ise, iş yeri sahibi, işleteni ve çalışanı hepsi hakkında ayrıca TCK’nın 228.maddesinden de işlem yapılacaktır.
Eğer bahis oynatılan aynı iş yerinde ayrıca kumar oynatıldığına dair delil yok ise, bahis de TCK’nın 228/6 maddesi anlamında bir tür kumar olduğundan sadece 7258’den işlem yapılacak, eğer bahis yanında kumar da oynatıldığı tespit edilmiş ise her iki suçtan da cezalandırma yoluna gidilecektir.
Örnek Yargıtay Kararları
”Sanığın işyerinde yapılan aramada ele geçirilen bilgisayar ve cep telefonu üzerinde yaptırılan inceleme sonucunda düzenlenen raporlara göre, sanığın internet üzerinden yayın yapan bahis sitelerine erişim sağladığı tespit edilmekle birlikte, bunların büyük kısmının yasal bahis siteleri olduğu, 7258 sayılı Kanun’a aykırı bahis sitelerine erişimler, sayı itibariyle, sanığın üzerine atılı suçu işlediğini kabule yeter derecede olmadığı gibi sitelerin bahis oynanmasına ilişkin kısımlarına erişim sağlandığına dair bir bulgu da bulunmadığı, anılan sitelerin bahis oynanması dışında bir takım içerikler de barındırdığının bilindiği, sanığın aşamalardaki savunmalarında istikrarlı bir şekilde yasa dışı bahis oynatmadığını, kendisinin yasal siteler üzerindeki hesabından bahis oynadığını ve başkalarına da oynattığını savunduğu, yasal bahis sitelerine erişim sağlamasının da bu savunmasını desteklediği anlaşılmakla, üzerine atılı suçu işlediğine yönelik her türlü şüpheden uzak ve kesin bir delil elde edilemeyen sanığın beraati yerine, yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi, bozma nedenidir”(Yargıtay 19.Ceza Dairesi – Karar: 2019/5966).
”Sanıkların işyerinde yapılan aramada bilgisayar, yazıcı, isim ve şifrelerin yazılı olduğu belirtilen not defteri ile sanıkların yanında misafir olarak bulunan bir şahsın üzerinde iki adet oynanmış kupon ele geçirildiği, şahsın kolluk tarafından alınan beyanında cüzdanında bulunan bahis kuponlarının eski tarihli olduğunu ve başka bir yerde oynadığını, olay günü tesadüfen ziyaret amacıyla arkadaşlarının yanında bulunduğunu beyan ettiği, tutanakta bahsi geçen defterin yasa dışı bahisle ilgili olduğuna dair bir tespitin bulunmadığı, ele geçirilen genel amaçlı olduğu anlaşılan yazıcının ise kupon basmak amacıyla kullanıldığına dair bir bulgu olmayıp, internet kafe olarak işletilen işyerinde bilgisayar yazıcısı bulunmasının doğal karşılanabileceği, iş yerinde ele geçirilen bilgisayar üzerinde yaptırılan incelemeler neticesinde ise iki rapor düzenlendiği, ilk raporda yasa dışı bahis ile ilgili herhangi bir bulguya rastlanmadığının, ikinci raporda ise 7258 sayılı Kanun’a aykırı bahis sitelerine az sayıda erişim yapıldığının, ancak bahis oynandığına dair bir bulgu saptanmadığının belirtildiği, söz konusu sitelerin bahis oynanması dışında bir takım içerikler de barındırdığı göz önüne alındığında, yalnızca bu sitelere az sayıda erişim sağlanmış olmasının sanıkların 7258 sayılı Kanun’a aykırı şekilde bahis oynattığını kabule yeter olmadığı, sanıkların üzerine atılı suçu işlediklerinin, her türlü şüpheden uzak, kesin delillerle ispatlanamadığının anlaşılması karşısında, beraatlerine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde mahkumiyetlerine karar verilmesi bozma nedenidir”(Yargıtay 19.Ceza Dairesi – Karar: 2019/734).
“…Dosyada mevcut, kovuşturma aşamasında alınan bilirkişi raporunda, sanığın 7258 sayılı Kanun’a aykırı bir şekilde bahis oynattığı kabul edilen www.noktabet.com internet sitesinin, tespit edilebilen bilgilere göre, İstanbul’da yerleşik olduğunun, bahis işlemlerinin gerçekte hangi site üzerinden yapıldığının ise programa girilemediğinden tespit edilemediğinin bildirilmesi karşısında, şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince, sanığın eyleminin, 7258 sayılı Kanun’un 5/1.a maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, aynı Kanun’un 5/1.b maddesi kapsamında kabul edilerek, fazla ceza tayini..” (Yargıtay 19 CD’nin 2016/2979 E, 2018/12124 K, 20/11/2018 T. sayılı kararı)
“Cezada ölçülülük prensibi gereğince verilen cezanın eylem ile orantılı şekilde bireyselleştirilmesi, uygulama gerekçesi olarak da yasal ve yeterli gerekçe gösterilmesi gerektiği gözetilmeden ve yine herhangi bir yasal gerekçe gösterilmeksizin sanık Fırat hakkında alt sınırdan uzaklaşılması sureti ile TCK’nın 3. Ve 61. Maddelerine aykırı davranılması… Bozulmasına…” (Yargıtay 19. CD’nin 2015/11462 E, 2017/2143 K ve 13/03/2017 T sayılı kararı)
Kaynakça
[1] YAŞAR, M. Ruhat, “Şans Oyunları ve İddaa”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 2010, Cilt: 9, Sayı: 34, sy. 138-171.
[2] BELCİ, Ozancan, “Spor Müsabakalarında Yasadışı Bahis Ve Şans Oyunu Suçları”, Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 11, Sayı 2, 2021, 379 – 418
[3] BABAYİĞİT, Beşir, “Kumar Oynama ve Kumar Oynanması İçin Yer ve İmkân Sağlama Fiilleri”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 2017, Y. 9, S. 34, (TAAD), sy. 283-315
[4] DOĞAN BARAN, Yasa dışı Bahis Oynatma Suçu ve Cezası, https://barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/yasadisi-bahis-oynatma-sucu-cezasi.html
[5] Yargıtay Karar Arama- https://karararama.yargitay.gov.tr.
