Konkordato Nedir?
Konkordato, İcra ve İflas Kanunu madde 285’te düzenlenmiştir. İcra ve İflas Kanunu madde 285/1 hükmü uyarınca “borçlarını, vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflâstan kurtulmak için konkordato talep edebilir.” Konkordato, bir icra ve iflas hukuku kurumu olup borçluya borcunu ifa etmesi için koruma ve alacaklılar arasında da eşitliği sağlamaktadır.
Konkordato ile mal varlığı tehlikeye düşen borçlu, mahkeme kararı ve alacaklılarının onayı ile konkordato talep edebilir ve borcunu zamana yayarak eşit bir şekilde alacaklılarına tahsil edebilir. Konkordato, bir borçlunun alacaklılarına karşı borcunu ifa etmek amacıyla mahkeme aracılığı ile yaptığı ödeme anlaşmasıdır. Borçlunun alacaklılarına karşı yaptığı bu ödeme anlaşması mahkeme aracılığıyla gerçekleştirilip alacaklıların en az yarısı veya belirli durumlarda 2/3’ü tarafından kabul edilmesi ve bu anlaşmanın Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından onaylanması şartıyla, borçlunun tüm adi borçlarını ödeyebilmesine imkan tanımaktadır.
Konkordato herkesin yararlanabileceği bir kurum olmamakla beraber konkordatodan yararlanabilmek için talep edenin alacaklı ya da borçlu sıfatını haiz olması gerekmektedir. Borçlunun konkordato talep etmesi, onun vadesi gelmiş ya da gelmekte olan borcunu ödeyemeyeceği durumdan kurtulmasına imkan sağlamaktadır. Konkordatoyu borçlunun dışında alacaklı da talep edebilmektedir. Buna göre eğer borçlu iflasa tabi ise ve alacaklı da iflas talep etme hakkını haiz ise konkordato talep edebilmektedir. Buna göre iflasa tabi olmayan bir borçlu için alacaklının konkordato talep etmesi mümkün değildir. Yine borçlunun iflasa tabi olmasına rağmen alacaklının iflas talep etme hakkı bulunmuyor ise alacaklı konkordato talep edemez.
Konkordato Nasıl İlan Edilir?
İcra ve İflas Kanunu madde 286’da konkordato ilan etmek için gerekli belgeler düzenlenmiştir. Buna göre konkordato ilan etmek isteyen borçlular, konkordato ön projesini, malvarlığını gösterir belgeleri, alacaklıları, alacak miktarlarını ve alacaklıların imtiyaz durumunu gösteren listeleri, konkordato ön projesinde yer alan teklife göre alacaklıların eline geçmesi öngörülen miktar ile borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktarı karşılaştırmalı olarak gösteren tabloyu ve konkordato sürecinde mahkeme ve konkordato komiseri tarafından talep edilecek diğer belge ve kayıtları teslim etmekle yükümlüdürler.
Asliye Ticaret Mahkemesi kendisine sunulan belgelerle beraber tarafların konkordatoya uygunluk durumunu gözden geçirerek konkordatoya karar verebilir. Bu aşamadan sonra konkordato için bir konkordato komiseri atanır ve süreci raporlar. Konkordato komiserinin hazırladığı bu rapor Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından incelendikten sonra konkordato talebinin onaylanması ile borçlu taraf için gerekli işlemler başlatılır ve borçluya tahsis edilen süre içinde borçların verilen süre içinde ifa edilmesi sağlanır.
Şirket Konkordato İlan Ederse Ne Olur?
Bir şirketin konkordato talebi Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından tasdik edildikten sonra konkordatonun alacaklılar ve takipler üzerinde birtakım etkileri oluşur. Konkordato süresi boyunca mahkemenin verdiği geçici ya da kesin sürelerde borçlu aleyhine haciz yoluyla icra takibi başlatılamaz, hali hazırda başlatılmış olan haciz takipleri durdurulur. Rehinli malların paraya çevrilmesi yoluyla bir takip yapılabilir ancak bu malların satışı yapılamaz. Konkordato süresi boyunca borçlu aleyhine ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir uygulanamaz.
Konkordato süreci boyunca borçluya borçlu için de birtakım kısıtlamalar getirilmektedir. Buna göre borçlu, konkordato süresi boyunca mahkemenin izni olmaksızın mühlet kararından itibaren rehin tesis edemez, kefalet sözleşmesine taraf olamaz, taşınır ve taşınmaz mallarını devredemez. Mahkemenin burada borçluya bir kısıtlama koymasının amacı borçlunun mal varlığını koruyarak konkordato sürecinin başarıyla sonuçlanmasını sağlamaktır.
Konkordato Süreçleri ve Süreleri Nelerdir?
Konkordato süreçleri denildiğinde karşımıza geçici mühlet karar süreci ve kesin mühlet süreci çıkmaktadır. İcra ve İflas Kanunu’nun 286. maddesi uyarınca maddede anılan gerekli belgelerin Asliye Ticaret Mahkemesi’ne sunulmasının ardından Asliye Ticaret Mahkemesi kendisine sunulan belgelerin içeriklerini incelemeksizin geçici mühlet kararı verir. Geçici mühlet kararının verilmesiyle beraber borçlu adına tüm taşınır ve taşınmaz malların 3. kişilere devri ikinci bir karara kadar engellenir, borçlu geçici konkordato komiserinin gözetimi altında işlerine devam eder, borçlu mahkeme izni olmaksızın kefil olamaz, rehin tesis edemez.
Bu aşamada borçlunun mal varlığının korunması için gerekli görülen tüm tedbirler mahkeme tarafından alınır. Bu karar ile beraber geçici konkordato komiseri mahkeme tarafından görevlendirilir. Geçici mühlet kararının süresi 3 ay olmakla birlikte bu süre borçlunun ya da konkordato komiserinin talebi ile 2 ay daha uzatılabilmekte ve böylece 5 ay olabilmektedir. İcra ve İflas Kanunu madde 288 uyarınca mahkeme tarafından verilen geçici mühlet kararı kesin mühlet kararının sonuçlarını doğurmaktadır. Ayrıca yine İcra ve İflas Kanunu 287. Maddesi uyarınca geçici mühlet talebinin kabulü, mühletin uzatılması, geçici konkordato komiserinin atanması ve geçici mühletle beraber verilen tedbir kararları için kanun yoluna başvurulması mümkün değildir.
Kesin mühlet sürecinin sonuçları ise İcra ve İflas Kanunu’nun 294. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, mahkeme yeni bir görevlendirme yapılmasına gerek duymaz ise geçici konkordato komiserinin görevine devam etmesine karar verir. Kesin mühlet süresi 1 yıl olup bu süre konkordato komiserinin veya borçlunun talebi ile 6 ay daha uzatılabilir. Kesin mühlet talebinin kabul edilmesi ve mühletin kaldırılması talebinin reddine ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz.
Kaynakça
[1] ÖZTEK, S./BUDAK, A.C./YÜCEL, T.M./KALE, S./YEġĠLOVA, B. Yeni Konkordato Hukuku, 2018, s: 31
[2] https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.3.2004.pdf
[3] PEKCANITEZ, H./ERDÖNMEZ, G. 7101 Sayılı Kanun Çerçevesinde Konkordato, 2018, s:4
[4] TANRIVER,S. /DEYNEKLĠ, A. Konkordatonun Tasdiki, a.g.e. s:44
