Hakaret Davası Nedir?
Hakaret, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda suç olarak düzenlenmiştir. TCK’nin 125. maddesinde düzenlenen bu suçun ilgili maddenin ilk fıkrasında basit hali , devamı fıkralarında ise nitelikli halleri düzenlenmiştir .Hakaret suçu , bir kimsenin şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikteki somut bir fiil ya da olguyu isnat etmek veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur , şeref ve saygınlığına saldırmak biçiminde gerçekleştirilir. Bu suçta korunan hukuki değer kişinin şerefidir .
TCK Madde 125 :
(1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.
(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.
(3) Hakaret suçunun;
- a) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,
- b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı,
- c) Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle, İşlenmesi halinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.
(4) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/15 md.) Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.
(5) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/15 md.) Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır. Ancak, bu durumda zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır.
Hakaret Davası Nasıl Açılır?
Hakaret , kural olarak şikayete tabi bir suçtur bu nedenle CMK ’nın 253. maddesine göre uzlaşma kapsamındadır. TCK ’nın 131. Maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret suçu haricinde suçun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikayetine bağlıdır . Ayrıca kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret etmek, suçun nitelikli halidir bu nitelikli hali dışında hakaret suçunun temel ve tüm nitelikli hallerinin takibi mağdurun şikayetine bağlıdır.
Şikayet hakkı kural olarak kişiye sıkı sıkıya bağlı bir haktır yani ancak hak sahibi tarafından kullanılabilen , kural olarak temsil yoluyla kullanılamayan mutlak bir haktır . Hakaret suçu bakımından şikayet hakkına bir istisna getirilmiştir eğer suçun mağduru şikayet hakkını kullanamadan ölür veya bu suç ölen kişinin hatırasına gerçekleştirilirse, ölenin ikinci dereceye kadar üstsoyu ve altsoyu, eşi ve kardeşleri tarafından şikayette bulunulabilir.
Suçun mağduru olan kişiler doğrudan veya avukatları aracılığıyla ikametin bulunduğu yerdeki Cumhuriyet Savcılığı’na fiilin gerçekleşmesinden ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 ay içerisinde şikayet dilekçesi ile suç duyurusunda bulunabilirler. 6 aylık süre hak düşürücü süredir aksi takdirde mağdur şikayet hakkını kaybeder .
Şikayet hakkı en geç dava zamanaşımı süresi içinde kulllanılmalıdır. Yetkili mahkeme suçun işlendiği yer mahkemesi , görevli mahkeme ise Asliye Ceza Mahkemesi’dir. Şikayet sonrasında Cumhuriyet Savcısı tarafından soruşturma açılır ve şikayete tabii olsa dahi kamu davası niteliği haiz olduğundan açılan davayı Cumhuriyet Savcısı dava sonuna kadar takip eder.
Hakaret Davası Cezası
Hakaret suçunun temel şekli için seçimlik ceza öngörülmüştür . Suçu işleyen fail hakkında üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmedilebilir. TCK ‘ nın 61. maddesinin 9. fıkrasına göre , adli para cezasının alt ve üst sınırı hapis cezası dikkate alınarak belirlenecektir. Hakim somut olayda hangi cezayı tayin edeceğini kendisi takdir eder. Hakaret suçunun 125. maddenin 3. fıkrasında sayılan nitelikli hallerin gerçekleşmesi cezanın alt sınırını etkiler.
Bu durumda ceza alt sınırı bir yıldan az olamaz. Ayrıca bu fıkrada adli para cezasına hükmedilebileceği açıkça belirtilmediğinden hakim sadece hapis cezasına hükmedebilecektir. Suç alenen işlenirse de nitelikli hal gerçekleşir bu durumda da verilecek ceza altıda bir oranında arttırılacaktır suçun sosyal medyada işlenmesi , online oyunların sohbet odalarında gerçekleşmesi suçun alenen işlenmesine örnektir.
Hakaret Davası Adli Para Cezası
Adli para cezası hesaplanırken en az 5 gün en fazla 730 gün olmak üzere , günlüğü en az 20 TL en fazla 100 TL üzerinden belirlenir. Hakimin takdirine bağlı olarak 100 TL ile 73.000 TL arasında ceza değişebilir.
Hakaret Davası Ne Kadar Sürer?
Hakaret suçu ceza davaları , davanın karışık olması , sanık veya mağdur sayısının çokluğu , mahkemleerin iş yoğunluğu gibi nedenlerle farklı sürelerde sonuçlanabilir. Sanık’ın firari olması , tanığın ya da tanıkların duruşmalara katılmıyor olması süreci uzatabilir.
Hakaret Davası Nasıl Sonuçlanır?
Hakaret iddiası ile şikayette bulunulduğunda , mahkeme sarf edilen sözlerin hakaret niteliği taşıyıp taşımadığını inceleyecektir. Hakaret iddiası ispatlandığı takdirde kişi adli para cezası veya hapis cezasına hükmedilir. Suçun nitelikli halleri de ispatlanırsa ceza oranı buna göre değişecektir.Eğer hakaret suçu ispatlanamazsa kişi ceza almayacaktır.
Hakkımda Hakaret Davası Açılmış Ne Yapmalıyım?
Hakaret davası açılması yanında aynı zamanda maddi ve manevi tazminat davaları da karşı tarafça açılmış olabilir. Böyle bir durumda profesyonel bir yardım alarak avukatınıza danışabilirsiniz. Avukatınız süreç ile ilgili size en doğru bilgiyi verecek kişidir böylece gelecekte meydana gelebilecek uyuşmazlıklar hakkında da bilgilendirilmiş olursunuz. Davanın açılmış olduğunu öğrendiğiniz andan itibaren davayı açan kişiyle de iletişime geçmekten sakınılmalıdır sorunlarınızın daha da büyümesine sebebiyet verebilirsiniz.
Hakaret Davası Açma Ücreti
Hakaret davası açma ücreti bulunmamaktadır. Şikayet, dilekçe ile Cumhuriyet Savcılığı’na yapılmaktadır .
Hakaret Davası Dilekçe Örneği
…… CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA
ŞİKAYETÇİ:
ŞÜPHELİ:
SUÇ:
SUÇ TARİHİ:
AÇIKLAMALAR:
1-Şüpheli, müvekkilimize instagrama uygulaması üzerinden “…………” demek suretiyle hakaret edip sövmüştür.
2- Müvekkilimize hakaret eden şüphelinin yazışmalarını sunuyoruz.
HUKUKİ NEDENLER: Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri.
DELİLLER:
İSTEM SONUCU: Açıklanan nedenlerle şüphelinin cezalandırılması için kamu davası açmasına karar verilmesini talep ederiz.
ŞİKAYETÇİ
Kaynakça
[1] Mahmut Koca / İlhan Üzülmez – Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler 8. Baskı , Adalet Kitabevi, Ankara, 2022.
[2] Türk Ceza Kanunu , T.C Resmi Gazete, 25611, 12 Ekim 2004.
[3] Av. Gökhan Er, www.gokhaner.com, esinlenme tarihi 15 Temmuz 2023.
[4] Yargıtay 18. Ceza Dairesi , Karar : 2019/11905.
