DASK Zorunlu Deprem Sigortası Nedir?
Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunuyla kurulmuş kamu tüzel kişiliğini haiz bir kurumdur. Doğal Afet Sigortaları Kurumu Zorunlu Deprem Sigortası ile ilgili faaliyetlerden sorumludur. Zorunlu Deprem Sigortası Afet sigortaları Kanunun 10. maddesinde şöyle düzenlenmiştir:
(1) 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler, tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tâbi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar, bu binaların içinde yer alan ve ticarethane, büro ve benzeri amaçlarla kullanılan bağımsız bölümler ile doğal afetler nedeniyle Devlet tarafından yaptırılan veya sağlanan kredi ile yapılan meskenler zorunlu deprem sigortasına tâbidir.
(2) 9/11/1983 tarihli ve 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu’na tâbi olan veya kamu hizmet binası olarak kullanılan binalar ve bağımsız bölümler, köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanlarca köy yerleşik alanları ve civarında ve mezralarda yapılan binalar ile 634 sayılı Kanun kapsamında olsalar dahi tamamı ikamet dışı amaçlarla kullanılan binalar zorunlu deprem sigortasına tâbi değildir.
(3) Birinci fıkrada belirtilen binalar ve bağımsız bölümler için malikler veya intifa hakkı sahipleri tarafından zorunlu deprem sigortası yaptırılır ve bu sigorta her yıl yenilenir.
(4) Kurum, ilgili mevzuata ve projeye aykırı olarak inşa edilen binaları sigortalamama hakkına sahiptir. Kurum, taşıyıcı sistemi olumsuz yönde etkileyecek şekilde tadil edildiği veya zayıflatıldığı tespit edilen binaları sigortalamaz. Bu tespitin yapıldığı binaların listesi Kurum tarafından ilgili idareye gönderilir. [1]
Bu maddenin ilk fıkrasında belirtilen 634 sayılı kanuna tabi yapılar ise bu kanunun 1. maddesinde şöyle sayılmıştır:
Tamamlanmış bir yapının kat, daire, iş bürosu, dükkan, mağaza, mahzen, depo gibi bölümlerinden ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli olanları üzerinde, o gayrimenkulün maliki veya ortak malikleri tarafından, bu Kanun hükümlerine göre, bağımsız mülkiyet hakları kurulabilir. (…) [2]
Zorunlu Deprem Sigortası Ne İşe Yarar? Neleri Kapsar?
DASK’ın internet sitesine göre “Zorunlu Deprem Sigortası ile depremin ve deprem sonucu meydana gelen yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasının doğrudan neden olacağı maddi zararları, poliçenizde belirtilmiş limitler dahilinde nakit olarak karşılar.”
Binaların tamamen veya kısmen zarar görmüş olması fark etmemektedir.
İnternet sitesine göre teminat altında olanlar şunlardır: Temeller, ana duvarlar, bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlar, bahçe duvarları, istinat duvarları, tavan ve tabanlar, merdivenler, asansörler, sahanlıklar, koridorlar, çatılar, bacalar, yapının yukarıdakilerle benzer nitelikteki tamamlayıcı bölümleri. [3]
Sigorta kapsamının dışında kalan durumlar ise şunlardır:
– Enkaz kaldırma masrafları, kar kaybı, iş durması, kira mahrumiyeti, alternatif ikametgah ve işyeri masrafları, mali sorumluluklar ve benzeri dolaylı zararlar,
– Her türlü taşınır mal, eşya ve benzerleri,
– Ölüm dahil olmak üzere tüm bedeni zararlar,
– Manevi tazminat talepleri,
– Deprem ve deprem sonucu oluşan yangın, infilak, tsunami veya yer kaymasının dışında kalan hasarlar,
– Belirli bir deprem hadisesine bağlı olmaksızın binanın kendi kusur ve özellikleri nedeniyle zamanla oluşan zararlar.
Sigortanın süresi ise 1 yıldır.
Zorunlu Deprem Sigortası Tazminatının Miktarı Nedir?
Bu konuda yayınlanan Tebliğ’e göre tazminat miktarı şöyle hesaplanmaktadır:
3.1- Sigorta tazminatının hesabında, tam veya kısmi hasar olmasına bakılmaksızın, rizikonun gerçekleştiği yer ve tarihte, benzer yapı özellikleri göz önünde bulundurularak, binanın piyasa rayiçlerine göre hesaplanan yeniden yapım maliyeti esas alınır. Ancak sigorta tazminatı, hiçbir durumda sigorta bedelinden fazla olamaz. (…)
3.3- DASK hasar miktarına ilişkin belgelerin kendisine verilmesinden itibaren mümkün olan en kısa süre içerisinde gerekli incelemeleri tamamlayıp hasar ve tazminat miktarını tespit ederek sigortalıya bildirmek zorundadır. [4]
Azami teminat tutarı DASK’ın websitesine göre, tüm yapı tarzları için 640 Bin TL’dir.
Zorunlu Deprem Sigortasını Yaptırmamanın Cezası Var Mıdır?
Hayır, zorunlu deprem sigortasının yaptırılmaması durumunda herhangi bir cezai işlem uygulanmaz. Ancak sigortanın olmaması durumunda deprem sonrası sigorta tarafından karşılanan maddi zararlar karşılanamaz.
ZDS Prim Tutarı ve Teminat Miktarı Nasıl Hesaplanır?
Teminat miktarı, metrekare başına birim maliyeti betonarme yapılar için 3016, diğer yapılar için ise 2080 Türk Lirasıdır. Teminat miktarı, tarife oranı ile çarpılarak ödenmesi gereken prim miktarı hesaplanır.
Teminat miktarını aşan zararlar ise geçersizdir ve aşkın zarar ödenmez.
Kaynakça
[1] https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6305&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
[2] https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=634&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
[3] https://dask.gov.tr/tr/teminat-ve-kapsami
[4] https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/05/20110513-9.htm
[5] https://dask.gov.tr/tr/tarife-ve-primler
