Kaza Tespit Tutanağı Nedir?
Kaza tespit tutanağı, yaşanan bir trafik kazasının ardından maddi bir hasar meydana gelirse araç sahipleri tarafından doldurulan ve polisi ya da sigorta şirketini beklemeden kazayı kayıt altına almak için kullanılan evraktır. Kaza tespit tutanağı sayesinde kazaya karışan araç sürücüleri, kazanın meydana geliş şeklini kayıt altına almaktadırlar. Kaza tespit tutanağı sadece maddi hasarlı kazalarda uygulanmaktadır. 1 Nisan 2008 yılına kadar bu işlem trafik polisleri tarafından yapılmaktadır.[1]
Hazine Müsteşarlığı’nın 2007/27 sayılı Genelgesi ile yalnızca maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarında taraflara anlaşma hakkı sağlayan bir yöntem oluşturulmuştur. Bu yönteme göre, 1 Nisan 2008 tarihinden itibaren Trafik Kanunu‘na uymak koşuluyla kazaya karışan kişiler, aralarında anlaşarak “Trafik Kazası Tespit Tutanağı” yerine geçecek anlaşma tutanağını düzenleyebileceklerdir.[2]
Yapılan yeni düzenlemeyle kazaya karışan araç sürücüleri anlaştığı takdirde ve sadece maddi hasarlı kazalarda geçerli olmak üzere kaza tespit tutanağını doldurarak ve kazaya ait görüntüleri fotoğraflayarak kaza yerinden ayrılabilmektedir. Uygulanan bu sistem ile trafikte yaşanan beklemelerin önüne geçilmiştir. Bu sistem sayesinde maddi hasarlı trafik kazalarının çözümü hızlanmıştır.[3]
Kaza Tespit Tutanağı Hangi Durumlarda Düzenlenir ve Hangi Durumlarda Düzenlenmez?
Kaza tespit tutanağı, maddi hasarlı trafik kazalarında düzenlenir. Eğer kaza sonucunda sadece araçlarda maddi hasar oluşmuş ve taraflar arasında anlaşmazlık yoksa, taraflar kaza tespit tutanağını doldurabilmektedirler
Bazı durumlarda kaza tespit tutanağının tutulması mümkün değildir. Kaza sonrasında mağduriyet yaşamamak adına hangi durumlarda kaza tespit tutanağının tutulmaması gerektiğinin bilinmesi gerekir. Kaza tespit tutanağının hazırlanmayacağı durumlar aşağıda belirtilmiştir:
- Kaza taraflarından biri ya da her ikisinde de sürücü belgesi yoksa,
- Tarafların sürücü belgeleri, aracı kullanmaları için yeterli değilse,
- Sürücü alkollü ise,
- Sürücünün akıl sağlığının yerinde olmadığına dair belirtiler söz konusu olduğunda,
- Kazaya sebep olan araçların kamu kurum ve kuruluşlarına ait olması durumunda,
- Kamu kurumlarına ait herhangi bir eşyada zarar meydana geldiyse,
- Kaza sonucunda 3. kişilerin eşyalarına zarar verildiyse,
- Kazaya karışan araçlardan biri ya da her ikisinin de zorunlu trafik sigortası yoksa,
- Kaza sonucunda yaralanma ya da ölüm gibi sonuçlar doğduysa, kaza tespit tutanağı tutulmaz.[4]
Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Doldurulur?
Kaza tespit tutanağı, kazayı ilgili makamlara bildirmek için kullanılan gerekli bir belgedir. Bu nedenle tutanağın hatasız bir şekilde doldurulması oldukça önemlidir. Bu tutanağın nasıl doldurulacağına dair adımlar aşağıdaki gibidir:
- Tutanakta kaza geçiren kişilerin; isimleri, soyadları, T.C. kimlik numaraları, araç plaka bilgileri ve trafik sigortası poliçe numaraları yer almalıdır. Ayrıca, kaza tespit tutanağına kazanın tarihi, yeri ve saati de yazılmalıdır.
- Kazaya şahit olan kişiler varsa ilgili kişilerin adı, soyadı ve iletişim bilgileri de tutanağa eklenmelidir.
- Tutanağın gerekli bölümlerine kazanın nasıl ve hangi açılardan gerçekleştiğini anlatan çizimler yapılmalıdır.
- Kaza yapan araçlar, tutanakta A ve B veya C şeklinde isimlendirilmelidir. Tutanakta, araçların istikamet ettiği yön, bulundukları sokak isimleri ve yol çizgileri mutlaka belirtilmelidir. Kaza tespit tutanaklarında kazaya karışan sürücülerin olayı kendi perspektiflerinden anlattıkları bir bölümde bulunmalıdır.
- Kazada yabancı plakalı bir araç bulunmuyorsa 8 numaralı alan boş bırakılabilir.
- Tutanak üzerinde bulunan 12 numaralı alan ise kazaya karışan araç sahipleri tarafından imzalanır. Bu alan imzalanmadığında tutanak geçersiz sayılır.[5]
Kaza tespit tutanağı, sigorta şirketlerinin kazadaki kusur oranlarını belirlemesini kolaylaştırır ve süreçleri hızlandırmaktadır. Tutanak, tarafların anlaşmasıyla doldurulduğu için mahkemeye gitmeye gerek kalmaz ve sigorta işlemleri doğrudan başlatılır. Aynı zamanda, kazaya karışan sürücüler arasında çıkan anlaşmazlıkların çözülmesinde hukuki bir dayanak oluşturmaktadır.
Kaza Tespit Tutanağı Düzenlendikten Sonraki Süreç
Yanlış ya da eksik bir kaza tespit tutanağı tutulduğu takdirde bu tutanağa itiraz yapılabilmektedir. Kaza tespit tutanağı itiraz süresi; Yalnız Maddi Hasarla Sonuçlanan Trafik Kazalarında Taraflarca Doldurulacak Kaza Tespit Tutanaklarına İlişkin Genelge’nin “İtiraz Prosedürü” kenar başlıklı 4. Maddesinde düzenlenmiştir.
Madde uyarınca; “Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi, belirlenen sorumluluk oranlarını eş zamanlı olarak ilgili sigorta şirketlerine ve iletilen iletişim bilgileri üzerinden sigortalılara bildirir. Sigorta şirketlerinin kusur değerlendirmesinde mutabakata varmaları durumunda her bir sigortalı bir defaya mahsus olmak üzere sorumluluk oranlarının bildiriminden itibaren 5 iş günü içinde bu Genelgede tanımlanan usullere göre, değerlendirmeye etki edebilecek ilave bilgi ve belge sunmak kaydıyla, sigorta şirketlerinden kusur oranlarının tekrar değerlendirilmesini isteyebilir. Bu başvuru üzerine sigorta şirketleri bu Genelgede tanımlanan usul çerçevesinde 3 iş günü içerisinde kusur oranlarına yönelik yeniden değerlendirmede bulunur.
Süresi içinde olmak kaydıyla kusur oranlarına yönelik itirazların sigorta şirketlerinden farklı olarak ilgili olmayan mercilere yapılması durumunda, söz konusu 5 günlük itiraz süresi kesilir.
İlgililerce söz konusu 5 iş günlük süre içinde itiraz hakkının kullanılmadığı veya itiraz hakkı kullanılmış olmakla beraber kusur oranına ilişkin uyuşmazlığın devamı halinde, ilgili uyuşmazlığın Sigorta Tahkim Komisyonu veya özel hukuk yollarına başvurulmak suretiyle çözülmesi mümkündür.
Kusur değerlendirmeleri de dahil eksik ya da hatalı bilgi girilmesine bağlı maddi hatalar şirketlerin mutabakatıyla düzeltilir.
Kazaya karışan araçlar için düzenlenen trafik sigortası poliçelerinin sigortacısının aynı şirket olması durumunda, söz konusu kazanın taraflarının ilgili sigorta şirketince yapılan kusur değerlendirmesinin kendilerine iletilmesinden itibaren SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonuna 5 iş günü içinde bu kusur değerlendirmesine karşı bir defaya mahsus olmak üzere itiraz hakları saklıdır. Anılan itiraz süresinin tamamlandığının ispat yükü iddia edene aittir.”[6]
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’ne yapılan bu itirazın dışında mahkeme aracılığıyla da kaza tespit tutanağına itiraz edilebilmektedir. Mahkeme aracılığıyla itiraz da kazanın maddi hasarlı olması durumunda trafik kazası tespit tutanağına itiraz süresi 2 yıl, ölümlü trafik kazası olması durumunda trafik kazası tespit tutanağına itiraz süresi 15 yıl ve yaralamalı trafik kazası olması durumunda iss trafik kazası tespit tutanağına itiraz süresi 8 yıldır.
Mahkeme aracılığı ile kaza tespit tutanağına yapılan itiraz için görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.
Kaynakça
[1] https://www.bereket.com.tr/blog/kaza-tespit-tutanagi-nedir-nasil-tutulur
[2] https://www.dogasigorta.com/detay/kaza-tespit-tutanagi
[3] https://www.bereket.com.tr/blog/kaza-tespit-tutanagi-nedir-nasil-tutulur
[4] https://www.generali.com.tr/sigorta-rehberi/kasko-sigortasi/kaza-tespit-tutanaginin-tutulmadigi-durumlar-nelerdir
[6] https://www.magdeburger.com.tr/blog/kaza-tespit-tutanagi-nedir
[7] Yalnız Maddi Hasarla Sonuçlanan Trafik Kazalarında Taraflarca Doldurulacak Kaza Tespit Tutanaklarına İlişkin Genelge
