Velayet Nedir?
Velayet; küçüklerin ve istisnai olarak kısıtlı ergin çocukların korunmasını, bakımını ve çeşitli açılardan yetiştirilmesini sağlamak için anne ve babanın evlilik boyunca ortak kullandıkları yasal haktır. Bu ortak kullanılan yasal hak anne ve babanın boşanması durumunda ortak olmaktan çıkar, sadece anneye veya babaya verilebilir. Ancak günümüzde nadir de olsa boşanma sonrasında velayet ortak kullanılmaya devam etmektedir. Yazımızda bu durumu çeşitli yönleriyle ele alıyor olacağız.
Ortak Velayet Nedir?
Anne ve baba evlilikleri boyunca ortak velayet sahibidir. Yani çocuklarının sağlık, eğitim ve temel yaşam ihtiyaçlarına karar verme sürecinde ortak karar verme hakları bulunmaktadır. Bu duruma hukukta ”ortak velayet” denir. Boşanma sonrasında sık sık olmasa da ortak velayet devam etmektedir.
Ortak Velayet Dezavantajları
Ortak velayetin dezavantajlarının başında iletişim sorunları gelmektedir. Anne ve baba çocuğun elbette iyiliğini isterler fakat bu istekler farklı şekilde gerçekleşebilir, anne ve baba farklı düşünebilir, bu gibi durumlarda iki ebeveynin de çocuğun üzerinde ortak hakkı olduğundan her ikisi de kendi istediklerinin olması konusunda baskı kurabilir ve bu durum kavgalara yol açabilir. Ev içinde gerçekleşen sesli tartışma ve kavgalar çocuğu olumsuz etkileyebilir, çocuk korkabilir, psikolojik olarak bunalıma girebilir.
Ayrıca ortak velayet uyum zorluğuna da yol açabilir. Boşanmış anne ve babaya sahip ve ortak velayet altında olan çocuk ne babanın evinde ne de annenin evinde kendisini evde hissetmeyebilir, aidiyet duygusunu kaybedebilir ve bu gibi durumlar çocuğun psikolojik olarak tahrip olmasına yol açabilir.
Ebeveynlerin sürekli olarak kavga etmesi ve çatışması halinde bu durum çocukları olumsuz etkileyebilir. Ebeveynlerin iletişim kuramadığı bir durumda çocuklar ortada kalmış ve sorunlu hissedebilir. Ortak velayet ebeveynler arası uyum veya anlayış olmadığı zaman çocukları çok zor durumda bırakabilir.
Ortak velayetin çocuklar için belki de en büyük dezavantajı düzenli bir yaşamın yokluğudur. Çocukların iki ev arasında sürekli olarak gidip gelmesi, onların okul ve arkadaşlarıyla olan iletişimini zorlaştırabilir. Boşanma hali hazırda bir travma sebebi iken çocukların iki ev arasında sürekli olarak gidip gelmesi, iki evin değişen kurallarına uyum göstermeye çalışması, onların psikolojik olarak yıpranmasına yol açabilir.
Geçici Velayet Nedir?
Geçici velayet, anne ve babanın ayrılık kararı alması veya ayrı yaşama kararı alması durumunda hakim tarafından boşanma davası kesinleşene kadar çocuğun velayetinin bir ebeveyne verilmesidir.
Bu velayet boşanma davası kesinleşene ve velayet bir ebeveyne verilene kadar geçici olarak verilir ve daha sonra kaldırılır.
Özellikle velayet davaları sırasında ebeveynler ayrı yaşarken çocukların ihtiyaçlarının devam etmesi ve yerine getirilmek zorunda olması ”geçici velayet” kavramının ortaya çıkmasına neden olmuştur. [1]
Boşanma Davasında Çocuğun Velayeti Kime Verilir?
Çocuğun velayeti davasında hakim, anne veya babaya velayeti verirken çocuğun üstün menfaatini dikkate alır. Yani çocuğun sağlık,eğitim ve genel yaşam standartlarını kimde daha iyi kullanabileceğini tespit eder ve velayeti ona verir. Yakın zamanda anlaşmalı boşanmalarda şartlar uygun ise ortak velayet boşandıktan sonra da devam ettirilebilmektedir.
Tabii velayetin kime verileceğinin tespit edilmesinde çocuğun üstün menfaati derken kendisinin kimde kalmayı istediği, cinsiyeti, yaşı, sağlık durumu, kardeşleri, eğitimi ve yaşam alanı önem taşımaktadır. Şimdi de bu durumları incelememiz gerekmektedir. [2]
Velayet Neye Göre Belirlenir, Göz Önünde Bulundurulan Diğer Durumlar
Çocuğun Eğitimi
Çocukların eğitim hayatı onların hayatlarının en önemli durumlarından biri olduğundan velayetin belirlenmesinde çok önemli bir yere sahiptir. Ebeveynler boşansa bile, çocuklarının eğitim hayatına dair tüm sorumluluklar yine onların üzerindedir, bu sebeple bu sorumluluğu en iyi yerine getirebilecek kişiye velayet verilir. Velayeti kazanan ebeveyn bu sorumluluğu layıkıyla yerine getiremez ise velayet değiştirilebilir.
Çocuğun Sağlık Durumu
Hakimin velayeti kime vereceğine karar vermesi sırasında dikkat ettiği bir başka husus çocuğun sağlık durumudur. Ekonomik şartları ve yaşam standartları ile çocuğun mental ve fiziksel sağlığını hangi ebeveyn en iyi şekilde yönetebilecekse velayeti kazanmada o ebeveyn öne çıkmaktadır. Tabii çocuğun özel sağlık sorunları nedeniyle mutlaka yanında kalması gereken bir ebeveyn var ise velayetin o ebeveyne verilmesi kuvvetli muhtemeldir.
Çocuğun Cinsiyeti
Velayetin tesis edilmesinde çocuğun cinsiyetinin belirleyici bir durum olmadığını rahatlıkla söyleyebiliriz fakat yapılan araştırmalar sonucunda kız çocuklarının anneyi, erkek çocuklarının babayı rol model aldıkları bilinmektedir. Örneğin baba figürü kız çocuklarının özgüvenine doğrudan etki etmekteyken anne sevgisi ve ilgisi de erkek çocuklarının duygusal gelişimi açısından çok önemlidir. Her aile yapısı ve ebeveyn farklı olduğundan hakim çocuğun ve ailenin durumuna göre velayete karar verirken cinsiyeti de göz önünde bulundurabilir.
Çocuğun Kardeşleri
Çokça sorulan bir diğer husus ise birden fazla çocuğun varlığı halinde velayetin ne olacağıdır. Ebeveynlerin hangi çocuğun kimde kalacağına karar vermelerinde dahi sağlıklı olan kardeşlerin birbirinden ayrılmamasıdır. Bunun sebebi, boşanma durumundan dolayı zaten yeterince kötü etkilenmiş çocukların, bir de kardeşlerinden ayrılarak bir başka travmayla tetiklenmemeleri gerektiğidir. Nitekim yargıtay kararlarında da yaygın görüş kardeşlerin birbirinden ayrılmaması ve velayetlerinin tek bir ebeveyne verilmesidir. [3]
Çocuğun Yaşı, Mahkeme Çocuğu Kaç Yaşına Kadar Anneye Verir?
Hakim tarafından velayetin kime verileceği karar verilirken bir diğer husus çocuğun yaşıdır. Küçük yaşta anne sevgisi ve bakımına muhtaç çocuğun babaya verilmesi çocuğun üstün yararı bakımından kabul edilemez bir durumdur. Dolayısıyla bu durumlara göre belirli yaş aralıkları çocuğun velayetinde karar vermekte oldukça önemlidir:
0-3 Yaş Aralığındaki Çocuğun Velayeti; Hukukumuzca 0-3 yaş aralığındaki çocukların mutlak olarak anne şevkat ve sevgisine muhtaç olduklarından, annenin maddi durumu, işi, evi önemli olmaksızın velayet anneye verilmektedir.
3-6 Yaş Aralığındaki Çocuğun Velayeti; Bu yaş aralığındaki çocukların tabii ki anne sevgi ve şevkatine daha az ihtiyaçları vardır fakat yine de bu çocukların babaya verilmesi istisna teşkil etmektedir. Genel kanı yine bu yaşlardaki çocukların anneye verilmesi yönündedir fakat annenin uyuşturucu kullanması, kötü yaşam tarzına sahip olması, çocuklarına gereken bakım ve özeni gösteremeyecek durumda olması durumunda çocuğun velayeti babaya verilmektedir.
6-12 Yaş Aralığındaki Çocuğun Velayeti; Bu yaşlardaki çocuğun velayeti konusunda dikkat edilen en önemli nokta çocuğun eğitimi ve çocuğa sağlanacak maddi imkanlardır. Bu durumda hakimin dikat edeceği en önemli husus çocuğa hangi ebeveynin daha iyi eğitim ve gelecek vadedecek durumda olduğudur. Hakim bu duruma göre karar verir.
12 Yaş Üzerindeki Çocuğun Velayeti; 12 yaşının üzerindeki çocukların zihinlerinin geliştiği ve hangi ebeveyn ile kalacaklarına karar verebilecek durumda oldukları kabul edilir. Hakimler de velayet tayin ederken bu çocukları dinler, istek ve ihtiyaçlarına göre karar vermeye özen gösterir fakat yine belirtmemiz gerekir ki çocuğun hangi tarafta kalmak istediği hakimi mutlak surette bağlamamakta, hakimin çocuğun üstün menfaatini göz önünde bulundurarak çocuğun istemediği ebeveynde kalmasına da karar verebileceği bilinmektedir.
Çocuğun Yaşam Alanı
Hakimlerin velayete karar verirken göz önünde bulundurduğu bir diğer önemli husus çocuğun yaşam alanıdır. Hakimler boşanmada velayet verilirken çocuğun hayatında en az şekilde değişiklik yapmaya önem gösterirler çünkü çocuğun güvende hissettiği, okulunun, arkadaşlarının ve çevresinin olduğu yaşam alanından birden koparılması psikolojisi açısından olumsuz durumlar yaratabilmektedir. Bu nedenle hakimler çocuğun yaşam alanını olabildiğince değiştirmemeye ve alışılmış ortamı korumaya önem vermekte, buna yönelik kararlar alabilmektedirler.
Çocuğun Kimde Kalmayı İstemesi
Hakimler dava süresince, idrak yeteneği gelişmiş çocukların fikirlerini alabilir, çocuğun kimde kalmayı istediğini sorabilir ve buna yönelik kararlar alabilirler. Ancak her durumda çocuğun yukarıda belirttiğimiz konularda üstün yararı gözetileceğinden ve çocuğun anne veya baba tarafından baskılanarak görüş bildirmesi muhtemel olduğundan hakim çocuğun isteğine göre karar vermeyebilmektedir.
Velayet Konusunda Tarafların Anlaşması
Boşanmalarda velayetin kimde olacağına taraflar karar verebilmektedir. Ancak verilen kararın hakim için herhangi bir bağlayıcılığı bulunmamaktadır. Hakim her zaman çocuğun üstün yararını gözeten kararlar vermektedir. Ebeveynlerin yaptığı anlaşmanın çocuğun üstün menfaatine ters düştüğüne karar veren hakim bu anlaşmaya uymak zorunda değildir ve aksi karar verebilir. [4]
Boşanmada Çocuğun Velayeti Hangi Durumlarda Anneye Verilmez? Hangi Durumlarda Babaya Verilir?
Hakimin velayete karar verirken birçok kriteri dikkate aldığını söylemiştik, aynı zamanda bu kriterlerin özü ve başlığının ” çocuğun üstün yararı ” olduğunu da belirtmiştik. Velayette birçok durumda ( çocuğun yaşı, anne ihtiyacı) annenin daha avantajlı olduğu bir gerçektir fakat çocuğun üstün yararına ters düşeceği için anneye verilmeyeceği durumlar da mevcuttur. Eğer anne çocuğun sağlığını, eğitimini veya ahlaki değerlerini olumsuz yönde etkileyecek ise, çocukla ilgilenmeyecek ise, çocuğu dövecek, hırpalayacak ise, çocuğu hor görecek, aşağılayacak ise, çocuğa gerekli eğitimi veremeyecek ise, psikolojik ve ağır fiziksel hastalığı var ise veya alkol ve uyuşturucu madde kullanıyor ise velayet anneye verilmez. Bu gibi durumlarda velayet babaya verilir. Baba da aynı şekilde bu kriterleri yerine getiremeyecek maddi ve manevi durumda ise çocuk devlet korumasına alınır. [5]
Birden Fazla Çocuğun Velayeti Nasıl Olur?
Ebeveynlerin birden fazla çocuğu olması halinde bu çocukların tamamının velayetinin bir ebeveyne verilmesi şart olmadığı gibi böyle bir kanun yoktur, örneğin iki çocuğun varlığı durumunda bir çocuğun velayeti babaya, bir çocuğun velayeti anneye verilebilir. Ancak kardeşlerin özellikle küçük yaşlarda ailelerinin boşanmalarının travması üstüne kardeşlerinden de ayrılacak olmaları çocukların ruhsal gelişimi, kardeşlikleri ve paylaşım duyguları açısından yargıtayca doğru görülmemiştir. Bu nedenle yargıtay ” kardeşlerin birbirinden ayrılmaması ilkesi’‘ni benimsemiştir. Buna rağmen kardeşlerin farklı ebeveynlere verilmesi halinde, kişisel ilişkilerinin kardeşlerin bir araya gelebileceği şekilde düzenlenmesi gerekir. [6]
Annenin veya Babanın Özel Hayatı Velayeti Etkiler Mi?
Aslında bu sorunun cevabı da her sorunun cevabında olduğu gibi çocuğun üstün yararı ilkesine bağlıdır. Eğer annenin özel hayatı çocuğu kötü anlamda etkiliyor ise, çocuk ilgisiz kalıyor, yalnız hissediyor ve ruhsal çöküntü içine giriyor ise ve bu ispatlanır ise çocuğun velayetini anne alamaz, almış olsa dahi velayet değiştirilerek babaya verilir. Yani annenin haysiyetsiz bir hayat sürmesi velayeti alamamasına, almış olsa dahi değiştirilmesine yol açabilir.
Tüm bu söylediklerimiz aynı şekilde baba için de geçerlidir. Eğer babanın böyle bir hayat sürdüğü ispatlanır ise baba velayeti alamaz, almış olsa dahi velayet değiştirilerek anneye verilir.
Her iki ebeveynin böyle bir hayat sürdüğü senaryoda çocuk devlet korumasına alınabilir.
Hangi Durumlarda Baba Çocuğu Göremez?
Velayet hakkı babada olmasa dahi babanın çocuğu görme hakkı vardır çünkü her iki ebeveyninde velayete sahip olmadığı durumlarda çocuğu görme hakkı esastır. Ancak babanın çocuğu görmesi veya çocukla iletişime geçmesi çocuğun hayatını olumsuz yönde etkileyecek, çocuğun gelişimine engel olacak veya çocuğa travma yaşatacak bir durum ise baba çocuğu göremez.
Ancak mahkeme çocuğun velayetini anneye vermişse ve anne haksız yere, babanın herhangi bahsedilen kusurlardan birine sahip olmadığı durumlarda çocuğu babaya göstermiyor ise baba mahkemeye başvurarak hakkını arayabilir, mahkeme velayeti değiştirerek babaya verebilir. Herhangi bir haksız gerekçe ile anne babaya çocuğu göstermemezlik yapamaz.
Eğer çocuk idrak yaşında ise (genelde 8+) ve babayla kendi kararı doğrultusunda görüşmek istemiyor ise çocuğun kararı esastır, babayla görüşmeyebilir. [7]
Anne Evlenirse Velayet Babaya Verilir Mi?
Annenin evlenmesi çocuğun hayatını olumsuz etkiliyor, çocuğun gelişimine ve mutluluğuna engel oluyor yani çocuğun menfaatlerine ters bir durum yaratıyor ise velayet anneden alınıp babaya verilebilmektedir.
Ancak annenin evlenmesi çocuğun hayatında olumsuz hiçbir durum ortaya çıkarmıyor ve çocuk bu durumdan olumsuz etkilenmeden hayatına devam edebiliyor ise velayet annede kalmaya devam eder.
Geliri Olmayan Anneye Velayet Verilir Mi?
Velayetin anneye verilmesi için annenin çalışması ve gelir sahibi olması şart değildir. Özellikle çok küçük yaşlardaki çocukların ve kişisel durum sebebiyle anneye ihtiyacı olan çocukların velayeti çalışmayan ve geliri olmayan anneye verilebilmektedir.
Bu durumlarda anne yoksulluk nafakası ve çocuk için iştirak nafakası talep edebilmektedir, çünkü babanın boşandıktan sonra da çocuğun giderlerine katılma sorumluluğu devam etmektedir.
Tabii ki çocuğun üstün yararının sağlanmasında velayeti alacak ebeveynin maddi durumu önemlidir çünkü ebeveyn çocuğa iyi bir hayat ve eğitim sağlamak zorundadır ancak mutlak anlamda maddi duruma göre velayet verilmesi kabul edilemez.
Uygulamada genelde böyle olmaktadır, annenin çalışması şart değildir, baba bu durumda nafaka ve tazminat öder.
Velayet Davasında Velayet Durumu Kaç Yaşında Çocuğa Sorulur?
Hakimler kural olarak velayet davasında idrak çağında olan çocukların fikirlerini alır ve velayeti anne veya babaya verirken bu isteği göz önünde bulundurur. İdrak çağına gelmiş çocuklar yargıtaya göre 8 yaşın üstünde olan çocuklardır ve bu çocuklara kimde kalmak istediği sorulmaktadır. [8]
Velayet Kaç Yaşında Sona erer?
Kural olarak ergin çocuklar velayet altında değildir. Çocuğun 18 yaşını doldurmasıyla birlikte çocuk artık ergin olduğundan anne-baba ile olan velayet ilişkisi sona erer.
Ancak ergin çocuk herhangi bir sorundan dolayı kısıtlanmış ise tekrardan velayet altına alınmalıdır, eğer anne ve baba hayatta değil ise vesayet altına alınır.
Velayet Davası Dilekçe Örneği
…… AİLE MAHKEMESİNE
[İhtiyati tedbir taleplidir.]
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
KONU: Velayetin değiştirilerek tarafımıza verilmesi taleplidir.
AÇIKLAMALAR:
Müvekkilim ile davalının evliliklerinden 2018 yılında ……. isminde bir çocukları olmuştur. Davalı ile evliyken 2015 yılında boşanmıştır. Bu boşanma sebebiyle müvekkilim ile davalının müşterek çocukları olan 2018 doğumlu Hafsanur’un velayetini talep etmekteyiz.
Ancak daha sonra velayet sahibi davalı eş …… isimli bir kadın ile birlikte yasal olmayan şekilde yaşamaya başlamıştır. Davalı eşin birlikte yaşadığı …………… isimli kadın nedeniyle velayeti kendisinde olan çocuk müşterek çocuklara bakmaktan imtina etmiştir. Üvey anne konumunda olan ……….. isimli şahıs çocuğun bakımı ile ilgilenmemiştir, çocuğu istememiştir.
Çocuğun babası ……. günü müşterek çocuklarını müvekkilime bırakmıştır. Çocuğun ….. isimli kadının kendisini hortumla dövdüğünü beyan etmesi ile çocuğu ……… hastaneye götürülmüş olup hastanede yapılan muayene sonucu çocuğun darp edildiğine dair darp-cebir raporu düzenlenmiştir. Müvekkilim ……..Polis Merkezi’nde ………. isimli kadından şikayetçi olmuştur. Kendi öz çocuğuna bakmayan davalı babanın velayet hakkına sahip olması sürdürmesi müvekkilim ve çocuğu açısından sakıncalara neden olmaktadır.
Bu nedenle müvekkilim ve davalının müşterek çocukları ……… ‘nın davalı babada olan velayetini değiştirerek anneye vermesi ve aylık 15.000 TL nafaka talebimizden ötürü dava açılması zorunlu hale gelmiştir.
HUKUKİ NEDENLER:
HUKUKİ DELİLLER:
TANIKLAR: 1) ……………..
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıdaki nedenler neticesinde öncelikle yargılama sonuçlanıncaya kadar müşterek çocuğun velayetinin tedbiren anneye verilmesine, dava sonucunda velayetin kalıcı olarak davalı babadan alınarak anneye verilmesine, müşterek çocuklar için tedbiren 15.000 TL tedbir nafakasının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. 08.05.2025
DAVACI VEKİLİ
Velayetin Kaldırılması Davası Dilekçe Örneği
…… AİLE MAHKEMESİNE
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
DAVA KONUSU: Velayetin Kaldırılması davasıdır.
AÇIKLAMALAR:
Davalı ….. davacının oğlu olup, …. Aile Mahkemesi’nin ……… tarih 2019/… E, 2021/… K. tarihli mahkeme ilamı ile ….. eski eşinden boşanmıştır.(EK-1) Bu evlilikten …. isimli,…. d.tarihli Kardelen Kaya isimli çocuğun velayeti davalı babaya verilmiştir.
Anneleri çocukları bırakıp baba evine döndüğünden gerek boşanma davası açılmadan önce gerek boşanma davası esnasında çocuklara davacı babaanne bakmıştır.
Çocuklar halen daha davacı ile birlikte yaşamakta ve çocuğun ihtiyaçlarını davacı babaanne karşılamaktadır. Davalı baba ise herhangi bir işte çalışmamakta, zaman zaman alkol almakta ve çocuklarla ilgilenmemektedir. Ayrıca çocukların ihtiyaçlarını karşılamak için çevreden yardım almaktadır. Hal böyleyken müvekkilim çocukların ihtiyaçlarını karşılamak istediğinde devlet kurumlarında ciddi sorun yaşamaktadır.
Anne ve babanın tecrübesizliği, hastalığı, başka illerde bulunması ve benzeri sebepler neticesinde velayet görevlerini gereği gibi yerine getirmedikleri zaman anne ve babanın çocuklara yeterli ilgi göstermemesi veya onlara karşı yükümlülüklerini ağır bir biçimde savsaklaması halinde hakim velayet hakkını kaldırabilir. Açıkladığımız nedenlerden dolayı davalı üzerindeki velayet hakkının kaldırılması da gerekmektedir. Sayın Mahkemeden davalı üzerindeki velayet hakkının kaldırılarak, çocuklara vasi atanması hususunda Sulh Hukuk Mahkemesi’ne ihbarda bulunulmasını talep etmekteyiz.
HUKUKİ NEDENLER: TMK, İlgili mevzuat
DELİLLER: Aile mahkemesine kararı, tanık ve diğer yasal deliller
İSTEM VE SONUÇ: Yukarıda arz ve izah edilen ve resen nazara alınacak nedenlerle davalının çocuğu Kardelenin….. üzerindeki velayetinin kaldırılarak vasi tayini için Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi’ne ihbarda bulunulmasına, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
DAVACI VEKİLİ
Velayeti Elinde Tutan Tarafa İhtar Dilekçesi Örneği
İHTAR EDEN:
VEKİLİ:
MUHATAP:
KONU:
AÇIKLAMALAR:
Müvekkilimin evliliğinin …..Aile Mah. 2018/… E. 2022/….K sayılı boşanma kararı ile son ermesinden üzerine aynı kararla müşterek çocukları Ayşe ve Fatmanın velayetleri muhataba verilmiş olup mahkeme ilamına göre görüşme günleri …………….. dan ………….. ‘ya kadardır. Bu sürelerde çocukla şahsi ilişki kurulmasına izin verilmiştir.
Bugüne kadar müvekkilim mahkeme kararında belirtilen gün ve saatlerde hazır bulunmasına rağmen muhatabın zorluk çıkarması sebebiyle çocuklarını görememiştir. Mahkemenin size vermiş olduğu velayet hakkını kötüye kullanmaktasınız. Mahkeme kararının yerine getirilmesi bakımından Nisan ayında önümüzdeki 2. Cumartesi günü 06.09.2022 tarihinde çocukları teslim etmesi, aksi halde velayetin iptali ve tarafımıza verilmesi hususunda yasal yollara başvuracağımızı ihtar ederiz.
Sayın Noter;
İşbu ihtarnamenin birer nüshasını PTT ile muhataplara tebliğini, bir nüshasının tarafımıza verilerek, bir nüshasının da daireniz dosyasında saklanmasını vekaleten talep ederiz.
İHTAR EDEN VEKİLİ
Kaynakça
[1] Mustafa Dural / Tufan Öğüz / Mustafa Alper Gümüş – Türk Özel Hukuku Cilt III: Aile Hukuku, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2020.
[2] Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 9.2.2016, 2015/20302 E., 2016/2037 K.
[3] Kulaçoğlu Hukuk Bürosu – Aile Hukuku, Boşanmada Çocuğun Velayeti Kime Verilir, Blog Yazısı, Ocak 2023.
[4] https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.4721.pdf
[5] Av. Arb. Pınar DENKTAŞ – Aile Hukuku, Çocuk Velayet Davası, Blog Yazısı, Şubat 2023.
[6] Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 13.10.2010 gün ve 2010/2-501 E. 2010/492 K.; 23.11.2011 gün ve 2011/2-547 E. 2011/695 K.; 16.03.2012 gün ve 2011/2-884 E. 2012/197 K. ile 06.03.2013 gün ve 2012/2-794 E. 2013/310 K.
[7] Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 08.04.2013, 2012/22151 E., 2013/9689 K.
[8] Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 12.10.2020, 2020/2825 E., 2020/4588
