Boşanma Davası Nedir?
Evlilik birliğini sona erdirme yöntemi olan boşanma davası eşlerden birinin Türk Medeni Kanunu‘nda yazan boşanma sebeplerinden en az birini ileri sürerek açtığı davadır.
Boşanma davası nitelik olarak yenilik doğuran ve kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hakkın kullanılmasıdır. [1]
Boşanma Sebepleri Nelerdir?
Türk Medeni Kanunu 161 ve devamı maddelerinde yer alan boşanma davası sebepleri genel ve özel sebepler olarak sınıflandırılabilir.
Özel boşanma sebepleri;
- Zina
- Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış
- Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme
- Terk
- Akıl hastalığı
Genel Boşanma sebepleri;
- Evlilik birliğinin sarsılması
- Eşlerin anlaşması
- Ortak hayatın yeniden kurulamaması [2]
Fiili ayrılık tek başına bir boşanma nedeni olarak görülmemektedir. Konuyla ilgili olarak Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin bir kararında “Kararın dayandığı delillerle yasal gerektirici sebeplere ve özellikle fiili ayrılığın başlı başına boşanma nedeni yapılamayacağına ve anlaşmalı boşanma koşullarının da oluşmamış bulunmasına göre yerinde bulunmayan temyiz isteğinin reddiyle, yasaya uygun olan hükmün onanmasına.” [3]
Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Boşanma davası eşlerden birinin talebi üzerine eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi veya davadan önce son 6 ayda birlikte oturdukları yer mahkemesinde eşlerden birinin talebi üzerine açılır. Konuyla ilgili olarak Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kararında “Boşanma, ayrılık davasında eşlerden birinin yerleştiği yer mahkemesi ya da davadan önceki son altı ayda eşlerin birlikte oturduğu yer mahkemesidir.” Şeklinde belirtmiştir. [4]
Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Boşanma davasının süresi davanın türüne göre yani anlaşmalı veya çekişmeli olmasına bağlı olarak değişmektedir. Anlaşmalı boşanma davaları uzun bir yargılama süreci gerekmediğinden ortalama 1-3 ayda sonuç gösterebilmektedir.
Çekişmeli boşanma davalarında ise süre mahkemenin yoğunluğuna, tarafların katılımına bağlı olarak değişebilmekle beraber istinaf ve temyiz süreci de göz önüne alındığında bu süre 3-5 yılı bulabilmektedir.
Boşanma Davası Ücretleri Nedir?
Boşanma davası ücreti davanın çekişmeli veya anlaşmalı olmasına bağlı olarak değişmektedir. Bu ücretler yatırılması gereken harç ve yargılama giderleridir. Yargılama giderleri , yatırılması gereken harç güncel tarihe göre değişkendir.
İstanbul Barosu tarafından belirlenen ücret tarifesin göre avukat vekâlet ücret tarifesine göre belirlenmektedir. [5]
Param Yok Nasıl Boşanma Davası Açarım?
Türk hukukunda vekil ile temsil zorunluluk olmadığından avukat ücreti ödemeden de boşanma davası açmak mümkün. Ancak bu konuda davacı tarafın tüm hukuki süreci göz önüne alması ve büyük resme bakması gerekmektedir.
Boşanma davası açmak isteyen taraf mahkeme harçlarını, dosya gider avansı gibi ödemeleri yaptıktan sonra vekilsiz olarak boşanma davası açabilecektir.
Anlaşmalı Boşanma Davası Nedir?
Türk Medeni Kanunu 166/3’te “Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır.” hükmü yer almaktadır.
İstek ve kabul doğrultusunda anlaşmalı boşanma davasının gerçekleşmesi için şu koşulların gerçekleşmesi gerekmektedir;
- Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması
- Eşlerin boşanmak üzere birlikte başvuruda bulunması veya birinin açtığı davanın diğeri tarafından kabul edilmiş olması
- Hakimin tarafları bizzat dinlemiş ve boşanmaya ilişkin birleşen iradelerinin serbestçe ve hiçbir etki altında olmadığına kanaat getirmesi
- Tarafların boşanmanın eki niteliğindeki konularda ve özellikle mali konularda çocukların velayeti, çocuklarla ilgili önlemler, çocuklarla kurulacak kişisel ilişkinin kapsamı üzerinde hakimlikçe de uygun görülecek biçimde anlaşmış olmaları gerekir. [6]
Çekişmeli Boşanma Davası Nedir?
TMK 166/3’te düzenlenen çekişmeli boşanma davası eşlerden birinin boşanma konusunda veyahut boşanmanın sonuçları (nafaka, velayet vb.) konusunda farklı fikirde olmasıdır. Çekişmeli boşanma davasında anlaşmalı boşanma davasında olduğu gibi eşlerin en az 1 yıldır evli olmaları gerektiği şartı yoktur.
Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Çekişmeli boşanma davasının süresi söz konusu davanın sebebine, taraflara, iddiaların ispatına bağlı olarak değişmektedir. Somut olayın özelliklerine bağlı olarak tek celsede de bitebilirken genellikle 5-6 celse boyunca devam etmektedir. İlk derece mahkemesinin kararı, istinaf ve temyiz süreci de göz önüne alındığında bu süre yaklaşık 1-3 yıl arası değişiklik göstermektedir.
Şu husus da belirtilmelidir ki boşanma davası sonucunda doğan dava hakları evliliğin boşanma ile sona ermesinden 1 yıl geçmesi ile zamanaşımına uğrar. Konuyla ilgili olarak Yargıtay 8. Hukuk Dairesi bu doğrultuda verdiği bir kararında ““Evliliğin boşanma ile sona ermesi sonucunda doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleştiği tarih üzerinden bir yıl geçmesi ile zamanaşımına uğrar. Davaya konu edilen eşyanın mevcut olması halinde, iade talebi mülkiyet hakkına dayalı olacağından, zamanaşımından söz edilemez (MY.m. 178, 202, 225, 683 – BY. m. 125-132) Davaya konu olan eşyanın mevcut bulunmaması halinde ise, istem tazminata ilişkin olacağından on yıllık zamanaşımı süresi uygulanır.” Şeklinde hüküm vermiştir. [7]
Kadın Boşanma Davası Açarsa Erkek Kabul Etmezse Ne Olur?
Bu durumda çekişmeli boşanma hükümlerine gidilecektir. Bu durumda boşanmak istemeyen taraf da bunu gerekçelerini de belirterek dilekçe ile mahkemeye bildirmek durumundadır. Bu durumda hakimin takdir yetkisi vardır. Erkeğin tek başına boşanma davasını kabul etmemesi davanın reddi için yeterli bir sebep değildir. Hakim tarafların kusur oranına bağlı olarak boşanma davasının haklılığına veya reddine karar verebilecektir.
Boşanma Davası Dilekçe Örneği
Boşanma davası dilekçesinde bulunması gereken unsurlar; [8]
- Mahkeme adı
- Tarafların ad, soyad ve adresleri (varsa yasal temsilcilerinin/ vekillerinin)
- Davanın konusu
- Vakıalar
- Hukuki sebepler
- Açık bir şekilde iddia ve savunma
- Cevap süresi
- Hukuki Deliller
- İmza
Bu Hususlara dikkat edilerek boşanma davası dilekçesi örnek olarak şu şekilde yazılabilir;
AİLE MAHKEMESİNE
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
KONU : Boşanma talebimin sunulmasından ibarettir.
HUKUKİ VAKIALAR: Müvekkilin ………. ile 12 yıldır süregelen evliliğinin kendisi için artık katlanılamaz olması ve evlilik birliğinin temelinden sarsan somut olayların gerçekleşmiş olması sebebiyle işbu boşanma davası hasıl olmuştur.
HUKUKİ NEDENLER: TMK, TBK ve ilgili diğer mevzuat hükümleri
DELİLLER : Aynı mahallede yaşanılan komşu kişilerin tanıklığı, whatsapp görüşmeleri
SONUÇ VE İSTEM : Müvekkil …….’in davalı ……. ile olan evlilik birliğinin sona erdirilmesi; ortak çocuk ………….’in velayetinin müvekkilde kalmasını ve ortak edinilmiş malların mal rejimi tasfiyesine uygun olarak müvekkil ile davalı arasında pay edilmesini mahkemenizden saygıyla talep ederiz.
…/…/…
DAVACI VEKİLİ
İmza
Kaynakça
[1] TUTUMLU, Mehmet Akif, Teorik ve Pratik Boşanma Yargılaması Hukuku Cilt 1, Seçkin yayıncılık, Ankara,2015, sy.237 vd.
[2] KESKİN, Alper; Boşanma Davaları Cilt- 1; Seçkin yayıncılık, Ankara, 2017, sayfa 15 vd.
[3] Nihat İnal. Boşanma ve Nafaka Davaları, Seçkin Yayınevi. 2021, www.hukukturk.com
[4] Nihat İnal. Boşanma ve Nafaka Davaları, Seçkin Yayınevi. 2021, www.hukukturk.com
[5] https://www.istanbulbarosu.org.tr/files/docs/tavsiyeniteliginceucrettarife2023.pdf
[6] TUTUMLU, Mehmet Akif, Teorik ve Pratik Boşanma Yargılaması Hukuku Cilt 1, Seçkin yayıncılık, Ankara,2015, sy. 1041 vd.
[7] Nihat İnal. Boşanma ve Nafaka Davaları, Seçkin Yayınevi. 2021, www.hukukturk.com
[8] 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
